1. tydzień ciąży – niezbędne badania i zmiany w organizmie kobiety

9 września 2022

Pierwszy tydzień ciąży najczęściej przypada na czas krwawienia menstruacyjnego, a objawy, które odczuwa kobieta, są charakterystyczne dla miesiączki. To jednak dobry czas na przygotowanie organizmu na ciążę. Jakie badania należy wykonać? Jakie są zalecenia dla kobiet chorujących przewlekle?

Jak obliczyć 1. tydzień ciąży?

Obliczenie wieku ciąży na podstawie daty zapłodnienia jest trudne, a często też niemożliwe. Dlatego za początek ciąży uznaje się 1. dzień cyklu. Na tej podstawie ginekolog oblicza prawdopodobny wiek płodu i wskazuje szacunkową datę porodu. Oczywiście daty te są umowne, szczególnie u kobiet, które miesiączkują nieregularnie. 

1. tydzień ciąży a objawy 

W 1. tygodniu ciąży kobieta odczuwa jedynie objawy związane z menstruacją, czyli: nudności, ból brzucha, obrzęk piersi, ból pleców, uczucie zmęczenia. Organizm dopiero przygotowuje się na przyjęcie zapłodnionej komórki jajowej, a proces od owulacji do zagnieżdżenia jest długi. Wówczas zmianie ulega konsystencja śluzu, który staje się lepki i gęsty. Nawet jeśli dojdzie wówczas do zapłodnienia, krwawienie miesiączkowe jest naturalnym stanem. Dlatego 1. tydzień ciąży niczym nie różni się od innych krwawień menstruacyjnych. Złuszczeniu ulega błona śluzowa, a w jajniku zaczynają dojrzewać pęcherzyki Graffa. W czasie owulacji z jednego z nich zostanie uwolniona komórka jajowa. Ewentualne objawy związane z ciążą pojawiają się dopiero po zapłodnieniu komórki.

Przygotowanie do 1. tygodnia ciąży

Jeśli kobieta jest w czasie planowania ciąży, to doskonały okres na zmianę nawyków. Zalecane jest zrezygnowanie z surowego mięsa i owoców morza, odstawienie alkoholu i papierosów. Przynajmniej na 3 miesiące przed planowaną ciążą warto również zadbać o suplementację kwasu foliowego i wyrównanie niedoborów witaminowych. Składniki te są niezbędne do prawidłowego rozwoju płodu. Kwas foliowy jest podstawą w profilaktyce zdrowia i właściwego rozwoju układu nerwowego dziecka.

W początkowym okresie witaminy powinny być spożywane w naturalnej postaci, czyli w zbilansowanej diecie. Przyszła mama powinna jeść duże ilości warzyw, przede wszystkim sezonowych. Pełnowartościowa i dobrze zbilansowana dieta musi zawierać węglowodany złożone, białko i zdrowe tłuszcze. Uboga dieta i idące za tym niedobory witaminowe nie tylko mogą utrudniać zajście w ciążę, ale też uniemożliwią prawidłowy rozwój płodu. Oprócz tego przyszła mama powinna zadbać o sen i wypoczynek, które są podstawowym i najlepszym sposobem na regenerację i wzmocnienie organizmu. 

Szczególne zalecenia dla chorujących przewlekle

Kobiety, które borykają się z chorobami przewlekłymi, decyzję o ciąży powinny skonsultować z lekarzem. W wielu przypadkach przeszkodą do zajścia w ciąże są przyjmowane na stałe leki, które mogą być niebezpieczne dla płodu i prowadzić do wad rozwojowych. Niektóre ze środków farmakologicznych muszą być więc czasowo odstawione lub zamienione na inne preparaty. Pacjentki chorujące na cukrzycę powinny udać się na konsultację z diabetologiem w celu podjęcia insulinoterapii. Podstawą do zajścia w ciążę i stworzenia dobrym warunków rozwojowych dla płodu jest wyrównanie metaboliczne. Konsultacji będą potrzebować również pacjentki chorujące na tarczycę lub mające historię choroby tego organu. W niektórych przypadkach konieczne będzie przyjęcie hormonów, które pomogą zajść w ciążę i utrzymać ją przez pierwsze tygodnie.

Badania w 1. tygodniu ciąży 

Przynajmniej na 3 miesiące przed planowaną ciążą warto skontrolować ogólny stan zdrowia. To optymalny czas, by wyrównać wszelkie niedobory witaminowe i stworzyć w organizmie jak najlepsze warunki do rozwoju dziecka. Jakie badania warto wykonać?

  • Cytologia i USG narządów rodnych. Pozwolą one na ocenę warunków do rozwoju płodu. W przypadku podejrzenia chorób wenerycznych warto również wykonać testy na obecność patogenów chorobotwórczych.
  • Morfologia – to podstawowe badanie pozwala m.in. na ocenę ogólnego stanu zdrowia kobiety i zdolności jej organizmu do rozwoju i donoszenia ciąży. 
  • Glukoza – określenie poziomu stężenia jest niezbędne w profilaktyce cukrzycy ciążowej. 
  • Elektrolity – umożliwiają ocenę pracy nerek. 
  • Próby wątrobowe (ALT, AST, ALP, BIL, GGTP) – pozwalają określić pracę narządu.
  • Magnez, wapń – pozwalają na ocenę stanu układu kostnego. 
  • Kwas foliowy – rezerwa matki jest kluczowa dla rozwoju układu nerwowego dziecka.
  • Hormony tarczycy – badanie poziomu TSH powinno być wykonane u kobiet zdrowych, natomiast u kobiet mających problemy z tarczycą (również po przebytym w przeszłości podostrym zapaleniu tarczycy) niezbędne jest poszerzenie panelu o wskaźnik FT3 i FT4. 
  • CRP – badanie stężenia białka C-reaktywnego pozwala na wykrycie stanu zapalnego również bezobjawowego.
  • Ferrytyna – badanie poziomu tego składnika umożliwia ocenę rezerwy żelaza w organizmie kobiety i wykrycie anemii, która może być przeszkodą w zajściu w ciążę. 
  • Kreatynina – pozwala na ocenę pracy nerek. Badanie poziomu stężenia jest również niezbędne w profilaktyce cukrzycy ciążowej. 

 

Autor: Emilia Kruszewska

Bibliografia

  1. M. Wojaczek, Kształtowanie się zmian i percepcja poczętego dziecka w poszczególnych etapach ciąży, „Pielęgniarstwo Zdrowie Publiczne” 2012, t. 1, nr 2, s. 73–77.
  2. S. Mrzygłód, Wpływ odżywiania matki na rozwój płodu, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2007, nr 88 (4), s. 402–407.