26 stycznia 2023

26. tydzień ciąży. Jak się rozwija dziecko i jak się czuje mama?

26-tydzien-ciazy-kobieta-w-ciazy-obejmuje-brzuch

Dziecko w 26. tygodniu ciąży jest już dosyć duże. Reaguje na dotyk i otwiera powieki! W tym czasie maluch swobodnie porusza się w brzuchu, a kobieta wyraźnie odczuwa jego harce. Dla mamy to przełomowy czas, bo kończy się 2. trymestr ciąży.

26. tydzień ciąży – dziecko zerka na świat

Omawiany tydzień ciąży to czas, w którym dziecko jest bardzo ruchliwe. Waży od 750 do 900 gramów i mierzy około 35–36 cm (jest wielkości dyni makaronowej albo czerwonej kapusty). Nie jest maleństwem, ale nie jest na tyle duże, żeby brakowało mu miejsca na żwawe zabawy w brzuchu matki.

Ten okres to też ważny moment dla maleństwa, bo otwiera oczy, a właściwie powieki, i odróżnia już ciemność i jasność, a nawet kształty. To właśnie w 26. tygodniu ciąży można powiedzieć, że po raz pierwszy zerka na swój świat. Jeśli poświecimy latarką na brzuch, dziecko najpewniej zacznie się intensywniej ruszać, bo światło (choć przenika go niewiele) będzie mu przeszkadzać. Taka reakcja zależy oczywiście od ułożenia dziecka – jeśli będzie skierowane twarzą w stronę światła, to można spodziewać się reakcji. Co ważne, taka krótkotrwała interwencja mu nie zaszkodzi.

26. tydzień ciąży – czas na oddychanie i pierwszy taniec 

W tym czasie płód wchłania przeciwciała z organizmu matki (sam ich jeszcze nie wytwarza). Dojrzewa wiele struktur w mózgu, w tym te odpowiedzialne za świadomość. Układ nerwowy jest już całkiem dobrze wykształcony, a maluch może reagować na różne bodźce. Skóra nabiera koloru – nie jest już tak przezroczysta, ale lekko zaczerwieniona. Dzieje się tak na skutek gromadzenia się tłuszczu i dojrzewania kolejnych warstw skóry.

Omawiany tydzień to także czas na „oddech”. Maluch zaczyna oddychać, wdychając płyn owodniowy, który poprzez zasysanie trafia do nozdrzy. Dzięki tej umiejętności dziecko będzie doskonale radziło sobie z oddychaniem po wyjściu z łona matki. W 26. tygodniu płuca zaczynają dojrzewać i produkować surfaktant, który zabezpiecza je przed zapadaniem i sklejaniem.

Koniec drugiego trymestru to także czas, w którym dziecko coraz więcej i lepiej słyszy. Jeśli chcesz się podzielić z maluchem ulubioną muzyką, możesz śmiało położyć duże słuchawki na brzuchu i włączyć kawałek. Może zdarzyć się nawet, że maleństwo zareaguje na niego drżeniem lub wyraźnie zacznie się ruszać! Może to czas na wspólny pierwszy taniec?

W 26. tygodniu dziecko dzięki temu, że matka doskonale już wyczuwa jego ruchy, może odróżnić fazę aktywności i odpoczynku – podczas snu jest mało ruchliwe, jego ruchy są prawie niewyczuwalne. Co ciekawe, maluszek najchętniej harcuje wtedy, gdy mama odpoczywa. Dzieje się tak dlatego, że miarowe ruchy (np. podczas chodzenia) uspokajają go i koją do snu. Gdy zaś kołysanie ustaje, maluch budzi się do aktywności. W tym czasie możemy stymulować dziecko poprzez głaskanie brzucha. Być może odpowie kopniakiem!

W 26. tygodniu serce dziecka bije już na tyle silnie, że można je usłyszeć przez stetoskop. Podczas USG możemy zaobserwować malucha ssącego dłoń. W ten sposób przygotowuje się on do wysysania pokarmu z piersi albo z butelki. Dziecko chętnie także bawi się pępowiną, ćwicząc odruch chwytania.

26. tydzień ciąży – jak się czuje kobieta?

Omawiany tydzień to dla kobiety czas, w którym jeszcze całkiem dobrze się czuje. Brzuch jest widoczny, ale nie na tyle duży, by być bardzo uciążliwym. Jednak dodatkowe kilogramy mogą już dać się we znaki. Dziecko bowiem waży więcej, do tego dochodzi przyrost łożyska, macicy i większa ilość wód płodowych, a to z kolei może powodować bóle pleców. Niektórzy mówią, że ten tydzień to ostatnia chwila przyjemnego okresu ciąży. 

Mimo ogólnie raczej dobrego samopoczucia części kobiet mogą doskwierać różne dolegliwości. W tym czasie macica przesuwa się wyżej – jej dno znajduje się kilka centymetrów nad pękiem. Uciska ona przeponę i może powodować problemy z oddychaniem, w tym przede wszystkim zadyszkę. 

Macica i dziecko w tym czasie uciskają też układ pokarmowy, a to powoduje kłopoty z zaparciami i wypróżnieniami. By sobie z tym radzić, najlepiej jeść częściej i mniej. Jest to o tyle ważne, że zaparcia mogą wpłynąć na pojawienie się hemoroidów. Uciski oddziałują także na pęcherz moczowy i na częste oddawanie moczu, a nawet na problemy z jego utrzymaniem.

U niektórych kobiet może pojawić się także mrowienie i drętwienie nóg. Wówczas pomocne mogą okazać się spokojne spacery. Choć zdaniem niektórych warto także zbadać poziom żelaza we krwi, bo być może ma to związek z jego niedoborem.

Mogą pojawić się bóle głowy, które wiążą się ze zmianami ciśnienia krwi. A zmiany hormonalne, większa ilość krwi w obiegu, mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie i puchnięcie stóp.

Mimo że brzuch nie jest jeszcze bardzo duży, wiele kobiet ma problemy ze spaniem. Niektórym paniom sen ułatwiają specjalne poduszki dla ciężarnych w kształcie rogu. U znacznej części kobiet będzie już widoczny „wystający” pępek (po porodzie wróci na swoje miejsce). 

26. tydzień ciąży – badania 

W 26. tygodniu ciąży warto zrobić ponownie morfologię krwi i sprawdzić stężenie hemoglobiny, hematokrytu i ilości czerwonych krwinek. To też ostatni dzwonek na zrobienie tzw. krzywej cukrowej (testu obciążenia krzywą cukrową, OGTT). W 26. tygodniu powinno się także wykonać badanie moczu, przeciwciała anty-D u kobiet Rh-, przeciwciała przeciwko toksoplazmozie (jeśli wynik w I trymestrze był ujemny), zmierzyć ciśnienie krwi oraz tętno dziecka. Warto skorzystać z e-pakietu dla kobiet w ciąży, który zapewnia wszelkie niezbędne w tym okresie badania.

W omawianym czasie dobrze jest zapisać się do szkoły rodzenia. To szczególnie ważne dla pierworódek. Dzięki spotkaniom z wykwalifikowanymi osobami zarówno kobieta, jak i jej partner będą mogli odpowiednio przygotować się do porodu i na przyjście maluszka na świat. Rodzice otrzymają tam wiele cennych informacji, choćby na temat tego, jak po porodzie pielęgnować dziecko, jak ojciec może wspierać matkę podczas porodu. Zwykle lekarz prowadzący ciążę wypisuje zaświadczenie, że nie ma przeciwwskazań do uczestnictwa w szkole rodzenia.

 

Autor: Agata Muchowska

Bibliografia

  1. M. Betti, Ciąża od kuchni, tłum. M. Kaczmarek, Edra Urban & Partner, Wrocław 2022.
  2. O. Adamczyk-Gruszka, Położnictwo: podręcznik dla studentów, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 2022.
  3. O. Gordon, Pierwszy oddech, Wydawnictwo SQN, Kraków 2021.
  4. L. Knisley, Dziewięć miesięcy czułego chaosu, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2020.