19 lipca 2022

5. tydzień ciąży – jak przebiega rozwój dziecka i jakie zmiany zachodzą w ciele kobiety?

5. tydzień ciąży zaczyna się, gdy od ostatniej miesiączki upłyną 4 pełne tygodnie. To czas, w którym w ciele kobiety zachodzą duże zmiany, mimo iż nie widać ich na zewnątrz. Podobnie zresztą jak w organizmie dziecka, które mimo mikroskopijnych rozmiarów rozwija się niezwykle intensywnie.

Rozwój ciąży w 5. tygodniu jest bardzo dynamiczny. To czas, kiedy początek ma organogeneza, co oznacza, że u dziecka zaczynają się tworzyć kluczowe narządy. Dowiedz się więcej na temat zmian zachodzących u przyszłej mamy. Sprawdź, jakie badania powinna wykonać i jak rozwija się dziecko.

5. tydzień ciąży – który to miesiąc?

5. tydzień ciąży to pierwszy trymestr, który trwa przez 3 miesiące, czyli 12 tygodni. To początek drugiego miesiąca ciąży. Minął zaledwie tydzień od czasu, kiedy doszło do zagnieżdżenia się zarodka w jamie macicy. Kobieta najprawdopodobniej już wie, że zostanie mamą. Upłynął termin miesiączki, a menstruacji nie ma, co sugeruje wykonanie testu ciążowego. Stężenie gonadotropiny kosmówkowej jest na tyle wysokie, że zapłodnienie można potwierdzić w zwykłych testach ciążowych. Wcześniej jednak z uwagi na zbyt niski poziom tego hormonu testy nie zadziałają.

Ile waży dziecko w 5. tygodniu?

Dziecko w 5. tygodniu ciąży jest wielkości ziarenka sezamu. Mierzy około 2 mm, a jego masa ciała wynosi około 0,1 g. Wzrost w tym okresie jest bardzo intensywny. 

Jak rozwija się dziecko w 5. tygodniu ciąży?

5. tydzień ciąży to czas, kiedy rozpoczyna się organogeneza. Najogólniej zdefiniować ją można jako proces wytwarzania i rozwoju narządów. Organogeneza trwa do 10. tygodnia. Ukształtowane zostają trzy listki zarodkowe (ektoderma, mezoderma, endoderma), z których rozwiną się poszczególne organy. Endoderma da początek płucom i narządom układu pokarmowego, mezoderma – kościom, mięśniom, narządom płciowym, nerkom, sercu, ektoderma – skórze, włosom, układowi nerwowemu. Na tym etapie ciąży wyłoniła się grupa komórek, z których powstanie mięsień sercowy. Formuje się smuga pierwotna, z której rozwinie się kręgosłup. Przez pępowinę do dziecka docierają składniki odżywcze i tlen. Aktywnie tworzy się trofoblast, z którego niedługo wytworzy się łożysko.

Ruchy dziecka w 5. tygodniu ciąży

Zanim kobieta poczuje pierwsze ruchy dziecka, minie jeszcze wiele tygodni. Zazwyczaj przyszłe mamy doświadczają ich około 20. tygodnia ciąży. 

Jakie badania powinna wykonać kobieta w 5. tygodniu ciąży?

Jeśli w domowym teście ciążowym widnieją dwa paski, kobieta powinna zgłosić się do ginekologa. Ten zleci ocenę stężenia ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej w surowicy krwi. W ten sposób dokładnie określi jej poziom. Lekarz przeprowadzi dokładny wywiad medyczny. Powinien założyć książeczkę ciąży i obliczyć przypuszczalny termin porodu. Przyszła mama może spodziewać się takich badań, jak: oznaczenie grupy krwi i czynnika Rh (czyli przeciwciał odpornościowych), badanie ogólne moczu, morfologię krwi, badanie cytologiczne, badanie stomatologiczne, testy wykrywające infekcje (np. rzeżączkę, wirusowe zapalenie wątroby typu B, różyczkę, kiłę), badanie poziomu cukru we krwi. Ginekolog zważy ciężarną, zmierzy poziom ciśnienia tętniczego krwi, obejrzy piersi i wykona badanie narządów rodnych. Może również wykonać pierwsze badanie ultrasonograficzne. Pod koniec 5. tygodnia ciąży możliwe jest zaobserwowanie zarodka. Nie widać zazwyczaj bijącego serca. Echo zarodka dostrzega się z reguły nieco później. Zazwyczaj przyszłe mamy zgłaszają się na pierwszą wizytę do ginekologa między 6. a 10. tygodniem ciąży. Jeśli przyszła mama chce dokładnie skontrolować stan swojego zdrowia, może zdecydować się na specjalny pakiet badań.

5. tydzień ciąży – czas na zmianę stylu życia

  1. tydzień ciąży to czas, kiedy kobieta z reguły dowiaduje się, że jest przy nadziei. Informacja ta u wielu pań jest impulsem do zmian w stylu życia. Przyszła mama powinna całkowicie zrezygnować ze spożywania napojów alkoholowych oraz wystrzegać się dymu tytoniowego, w tym również biernego palenia. Nie może przyjmować narkotyków i leków bez wcześniej konsultacji z lekarzem. Zmianie powinien ulec sposób odżywiania się. Ciąża to czas, w którym kobieta musi szczególnie stosować się do zasad zdrowego odżywiania, zadbać o swój dobrostan i unikać stresu.

Niezwykle ważna dla prawidłowego przebiegu ciąży i rozwoju dziecka jest suplementacja kwasu foliowego. Zespół ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego zalecił codzienne przyjmowanie witaminy B9 kobietom do 12. tygodnia ciąży w dawce 0,4–0,8 mg [1]. Należy też wspomnieć o aktywności fizycznej. Przyszła mama nie powinna rezygnować z ruchu, jednak warto go nieco ograniczyć. Zaleca się, aby jego intensywność wynosiła 70–80% sprzed ciąży. Podczas pierwszego trymestru zapotrzebowanie energetycznie jest nieznacznie większe niż dotychczas. Rośnie o 150 kcal/dobę, o ile ciężarna nie zmaga się z niedowagą, co wiąże się ze wzrostem dziennej podaży energii.

Jak zmienia się ciało kobiety w 5. tygodniu ciąży?

W 5. tygodniu ciąży wygląd zewnętrzny kobiety nie ulega zmianom z wyjątkiem nieco powiększonego i bolącego biustu, do czego doprowadza wysoki poziom progesteronu. Jednak wewnątrz ciała przyszłej mamy zachodzą ogromne zmiany. Rozwój dziecka stanowi dla organizmu kobiety bardzo duże obciążenie. W związku z tym będzie ona odczuwała spore zmęczenie i ogólne osłabienie. Mniejsza będzie również jej wytrzymałość na wysiłek. Będzie odczuwała większą senność i częściej korzystała z toalety. Może cierpieć na częstsze bóle i zawroty głowy, doświadczać niepokoju, roztargnienia i podniecenia. Zazwyczaj w 5. tygodniu ciąży kobieta nie odczuwa jeszcze typowych dolegliwości, choć zdarzają się przypadki, w których pojawiają się: nudności, wymioty, huśtawka emocjonalna, biegunka, zaparcia, wzdęcia, gazy. Nie dość, że na początkowym etapie ciąży nie widać ciążowego brzuszka, to wiele kobiet traci na masie ciała. Jeśli zmniejszy się ona więcej niż o 5% względem masy sprzed ciąży, to konieczna jest konsultacja lekarska. Plamienia mogą pojawić się w dniu spodziewanej miesiączki.

 

Autor: dr n. o zdr. Olga Dąbska

 

Bibliografia

  1. A. Wiesner, P. Paśko, Stosowanie suplementów u kobiet ciężarnych w świetle najnowszych rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, „Farmacja Polska” 2021, t. 77, nr 1, s. 40–47.
  2. R. Lesley, Twoja ciąża tydzień po tygodniu, Esteri, Wrocław 2016.
  3. Poradnik dla kobiet w ciąży i przyszłych rodziców. Online: https://www.nfz-szczecin.pl/files/5512_nfz_poradnik_dla_kobiet_pop_30_05_ostatecznie.pdf?PHPSESSID=d4801d24600baf1a3d74224c058f60e9 [dostęp: 14.06.2022].