13 lipca 2022

Badanie antygenu Helicobacter pylori w kale – na czym polega?

Szacuje się, iż zakażenie bakterią Helicobacter pylori dotyczy nawet co drugiej osoby na świecie. U części osób kolonizacja nie wiąże się z wystąpieniem objawów klinicznych. Bywa jednak, iż osoba zakażona prezentuje objawy zapalenia żołądka czy choroby wrzodowej. Infekcja zwiększa też ryzyko wystąpienia nowotworu żołądka. Sprawdź, jak w prosty, nieinwazyjny sposób można zbadać obecność antygenu Helicobacter pylori w kale.

Helicobacter pylori – co to za bakteria?

Helicobacter pylori jest Gram-ujemną bakterią odkrytą w 1983 roku, która kolonizuje przewód pokarmowy co drugiej osoby na świecie. Patogen zajmuje błonę śluzową żołądka najczęściej już we wczesnym dzieciństwie. Istotne znaczenie H. pylori w medycynie wynika z jej wpływu na występowanie przewlekłego zapalenia żołądka, choroby wrzodowej i raka żołądka.

Jako czynniki ryzyka zakażenia wskazuje się między innymi: niski status socjoekonomiczny, nieprzestrzeganie zasad higieny, zanieczyszczenie wody i pożywienia. Badania wskazują, iż H. pylori może przenosić się bezpośrednio z człowieka na człowieka lub poprzez kontakt z zakażonymi przedmiotami.

Wpływ H. pylori na zdrowie człowieka

Dlaczego tak istotne dla zdrowia jest wykrycie zakażenia Helicobacter pylori i jego eradykacja? O ile nie ma potrzeby diagnostyki u bezobjawowych nosicieli, o tyle osoba borykająca się z przewlekłymi dolegliwościami z przewodu pokarmowego powinna wykonać test w kierunku zakażenia H. pylori. Choroby powodowane przez obecność tej bakterii w błonie śluzowej żołądka mogą wywoływać uciążliwe dolegliwości, a nawet stanowić zagrożenie dla życia. Do schorzeń należą:

  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka,
  • choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy,
  • chłoniak MALT,
  • gruczolakorak żołądka.

Prawdopodobnie zakażenie Helicobacter pylori powoduje także wystąpienie objawów spoza przewodu pokarmowego (manifestację skórną, wątrobową, objawy neurologiczne, z układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, endokrynnego), ale wciąż pozostaje to tematem badań naukowych.

Badania w kierunku zakażenia H. pylori – metody

Tradycyjnie metody diagnostyczne mające na celu wykrycie zakażenia Helicobacter pylori dzieli się na inwazyjne i nieinwazyjne.

Testy inwazyjne wymagają wykonania badania endoskopowego (gastroduodenoskopii), w trakcie którego uwidacznia się błonę śluzową przełyku, żołądka i dwunastnicy. Można nie tylko ocenić obecność zmian zapalnych, owrzodzeń czy zmian nowotworowych, ale także pobrać wycinki do badania histopatologicznego, testu ureazowego czy badania PCR. Wadą tej metody jest możliwość wystąpienia powikłań, wysoki koszt i często zła tolerancja badania przez pacjenta.

Nieinwazyjne testy w kierunku zakażenia Helicobacter pylori obejmują: oznaczenie obecności jego antygenu w kale, test oddechowy, badania serologiczne. 

Helicobacter pylori w kale – na czym polega badanie?

Badanie na obecność antygenów H. pylori w kale cechuje się dużą wiarygodnością. Z uwagi na dokładność, dostępność, nieinwazyjny charakter i niski koszt oznaczenie antygenów H. pylori w kale znajduje szerokie zastosowanie w praktyce klinicznej. W diagnostyce wykorzystuje się szybkie testy immunochromatograficzne, zawierające monoklonalne lub poliklonalne przeciwciała specyficzne w stosunku do antygenów H. pylori. Zastosowanie przeciwciał monoklonalnych umożliwiło zwiększenie dokładności badania w porównaniu do testów z przeciwciałami poliklonalnymi. Test na obecność Helicobacter pylori w kale jest wykorzystywany również do skuteczności eradykacji patogenu po zakończonym leczeniu.

 

U osób w trakcie antybiotykoterapii, przyjmujących inhibitory pompy protonowej lub po niedawnym krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego wynik badania antygenów H. pylori w kale może być niewiarygodny. Należy wybrać inną metodę wykrywania zakażenia (test oddechowy, badania inwazyjne lub serologiczne).

Dodatni wynik antygenu H. pylori w kale – co dalej?

Otrzymanie dodatniego wyniku na obecność antygenów H. pylori w kale, szczególnie przez osobę z objawami klinicznymi, wymaga konsultacji z lekarzem i ustalenia dalszego postępowania. Leczenie zakażenia polega na przyjmowaniu przez 10–14 dni antybiotyków i inhibitora pompy protonowej w wysokiej dawce, często w skojarzeniu ze związkami bizmutu. Podejrzenie choroby wrzodowej lub objawy alarmowe, sugerujące obecność nowotworu (m.in. niezamierzona utrata masy ciała, niedokrwistość, krwawienie z przewodu pokarmowego, wyczuwalny guz w nadbrzuszu), są wskazaniem do pilnego zgłoszenia się do gastroenterologa i wykonania badania endoskopowego z pobraniem materiału do badania histopatologicznego. 

Badanie H. pylori – z kału czy z krwi?

Pacjenci często zastanawiają się, które badanie na H. pylori – serologiczne czy kału – powinni wybrać. Oznaczenie przeciwciał przeciwko H. pylori we krwi jest testem bardzo dokładnym, ale nie różnicuje zakażenia aktualnego od przebytego. Z tego powodu też nie powinno być stosowane w celu oceny skuteczności leczenia eradykacyjnego. Badanie antygenów H. pylori w kale świadczy o aktualnej infekcji i wydaje się lepszym wyborem u chorych z podejrzeniem aktywnego zakażenia.

 

Autor: lek. Agnieszka Żędzian

Bibliografia

  1. Abadi A., 2018, Diagnosis of Helicobacter pylori Using Invasive and Noninvasive Approaches, Journal of Pathogens, dostęp online: maj 2022, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5987299/.
  2. Zamani M. i in., 2017, Role of food in environmental transmission of Helicobacter pylori, Caspian Journal of Internal Medicine, dostęp online: maj 2022, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5596183/.