Badanie kleszcza – szybka diagnostyka boreliozy i innych chorób odkleszczowych
Ukąszenie przez kleszcza zawsze budzi niepokój – szczególnie jeśli pasożyt został zauważony po dłuższym czasie lub doszło do zaczerwienienia skóry. Obawy są uzasadnione, bo kleszcze mogą przenosić groźne choroby, w tym boreliozę, kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) czy anaplazmozę. Dlatego coraz więcej osób decyduje się na szybkie badanie kleszcza na boreliozę, które może dostarczyć cennych informacji tuż po usunięciu pasożyta.
Co obejmuje badanie?
e-Pakiet – badanie na boreliozę, kleszczowe zapalenie mózgu, anaplazmozę (metodą real time PCR) to zaawansowane badanie kleszcza, które wykrywa materiał genetyczny trzech najczęściej występujących w Polsce patogenów przenoszonych przez kleszcze:
- Borrelia burgdorferi sensu lato – bakterie odpowiedzialne za boreliozę z Lyme,
- Anaplasma / Ehrlichia spp. – bakterie wywołujące anaplazmozę i erlichiozę,
- TBEV (Tick-Borne Encephalitis Virus) – wirus kleszczowego zapalenia mózgu.
Badanie wykonywane jest metodą PCR (łańcuchowa reakcja polimerazy w czasie rzeczywistym), która pozwala na bardzo czułą i precyzyjną detekcję DNA lub RNA patogenów w organizmach kleszczy.
Jak wygląda procedura?
Po usunięciu pasożyta należy umieścić kleszcza do badania w pojemniku lub jałowym opakowaniu i jak najszybciej dostarczyć do laboratorium. Nie zaleca się moczenia ani mrożenia kleszcza. Wynik dostępny jest w krótkim czasie i może być pomocny w decyzjach lekarskich.
Czy badanie kleszcza na boreliozę wystarczy?
Badanie kleszcza na boreliozę lub inne choroby nie daje odpowiedzi, czy doszło do zakażenia człowieka. Obecność materiału genetycznego patogenu w kleszczu nie jest jednoznaczna z infekcją i nie przesądza o konieczności leczenia osoby ukąszonej. Z drugiej strony – wynik ujemny również nie wyklucza ryzyka i nie zwalnia z obserwacji objawów. Należy szczególnie zwrócić uwagę na pojawienie się rumienia wędrującego, gorączki, bólu stawów czy objawów neurologicznych.
Diagnostyka boreliozy u ludzi powinna być prowadzona w oparciu o dwuetapowy protokół diagnostyczny – zalecany przez Polskie Towarzystwo Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych. W jego skład wchodzą testy serologiczne ELISA i potwierdzające badanie Western blot.
Decyzję o dalszym postępowaniu – w tym ewentualnym leczeniu lub skierowaniu na dodatkowe badania – powinien podejmować lekarz chorób zakaźnych.
Podsumowanie
Badanie kleszcza metodą PCR to szybki sposób na sprawdzenie, czy pasożyt był nosicielem groźnych patogenów. Choć badanie kleszcza na boreliozę nie przesądza o zakażeniu, może stanowić ważną przesłankę w ocenie ryzyka i dalszym działaniu. Obserwacja organizmu po ukąszeniu i kontakt z lekarzem to nadal najważniejsze kroki w profilaktyce chorób odkleszczowych.