Co oznacza biały nalot na języku? Przyczyny i leczenie

9 sierpnia 2022

Biały osad na języku często jest niepokojącym zjawiskiem, jednak w wielu przypadkach wynika z nieprawidłowej higieny jamy ustnej. W jamie ustnej gromadzi się ogromna ilość bakterii czy resztek jedzenia, które powodują również nieświeży oddech. Zmiana nawyków żywieniowych, rezygnacja z alkoholu i nikotyny i prawidłowe szczotkowanie zębów i języka może pomóc w usunięciu białego nalotu. Jeśli pomimo wprowadzonych zmian dolegliwości utrzymują się, konieczna jest konsultacja lekarska, gdyż biały nalot może być przyczyną grzybicy jamy ustnej, cukrzycy czy innych chorób.

Biały język – co to jest?

Biały osad na języku może być przyczyną niepokoju. Prawidłowy kolor jest jasnoróżowy lub czerwonawy. Język jest pokryty błoną śluzową wraz z licznymi brodawkami, które m.in. rozróżniają smaki. Powinien być wilgotny, mieć szorstką strukturę i gładkie boki. Nalot na języku może być wynikiem wielu czynników, wśród których wymienia się: nieprawidłową higienę jamy ustnej, palenie papierosów, podeszły wiek, antybiotykoterapię, noszenie protez zębowych czy choroby.

Biały nalot może być pierwotny lub wtórny. Warto jak najszybciej ustalić przyczynę jego pojawienia się oraz wdrożyć odpowiednie leczenie lub wprowadzić zmiany w swoich codziennych nawykach.

Przyczyny białego nalotu na języku

Najpowszechniejszą przyczyną pojawiania się białego nalotu na języku jest nieprawidłowa higiena jamy ustnej. Wiele osób zapomina, że samo szczotkowanie zębów nie wystarcza. Należy również zadbać o stan języka. Do jego czyszczenia przeznaczone są odpowiednie szczoteczki, które pozwalają na usunięcie bakterii czy resztek pokarmów. Warto zmienić swój rytuał pielęgnacyjny i zaobserwować, czy biały nalot zniknął. 

Niekiedy biały nalot obejmuje podniebienie oraz gardło. Oznacza to grzybicę jamy ustnej. Może być ona groźna dla osób, które mają alergię na grzyby. Warto to zweryfikować, wykonując badanie https://diag.pl/sklep/badania/ige-sp-m5-candida-albicans/. Do zakażenia grzybami z rodziny Candida dochodzi na wiele sposobów. Sprzyjają temu: niedobory żywieniowe, choroby tarczycy, cukrzyca, zaburzenia pracy nerek, choroby immunologiczne, zakażenie wirusem HIV, nowotwory, a także długotrwałe stosowanie antybiotykoterapii. Chorobie często towarzyszy ból podczas przełykania, jedzenia oraz mówienia. 

Wśród przyczyn białego nalotu na języku należy także wyróżnić:

  • anemię,
  • choroby gardła,
  • choroby układu pokarmowego,
  • cukrzycę,
  • odwodnienie,
  • dur brzuszny,
  • kiłę,
  • nieodpowiednie nawodnienie organizmu,
  • spożywanie produktów mlecznych.

Jeśli nalot staje się coraz intensywniejszy, a także pojawiają się kolejne dolegliwości, należy skonsultować się z lekarzem celem znalezienia przyczyny takiego stanu. Białe, wypukłe zmiany, zwłaszcza zlokalizowane po bokach języka, mogą świadczyć o leukopatii. Często dotyczy ona palących mężczyzn.

Jak pozbyć się białego nalotu na języku?

W większości przypadków taki stan jest wynikiem złej higieny jamy ustnej, nieprawidłowej diety lub trybu życia. Zazwyczaj po wyeliminowaniu przyczyn kolor języka wraca do pierwotnego. Często nalotowi towarzyszy nieprzyjemny zapach z ust. Są za niego odpowiedzialne bakterie, które gromadzą się na języku. Należy wtedy prawidłowo szczotkować zęby, stosować płyny do płukania jamy ustnej oraz nitkę dentystyczną. Podczas czyszczenia nie można pomijać języka, policzków oraz dziąseł, na których również gromadzą się bakterie.

Osoby, które walczą z białym osadem na języku, powinny przyjrzeć się swojej diecie i nawykom żywieniowym. Należy ograniczyć kawę oraz mocną herbatę, a zwiększyć ilość wypijanej wody. Najlepiej sprawdzą się niegazowana woda mineralna lub świeże soki owocowe. Zawierają one sporą ilość witaminy C, która jest silnym przeciwutleniaczem i pozytywnie wpływa na cały organizm. Dieta powinna być bogata w świeże warzywa i owoce, które dostarczą witamin i minerałów. Należy również zadbać o florę bakteryjną jelit. Sprawdzą się kiszonki, jogurty naturalne, a także probiotyki.

Jeśli biały nalot nie ustępuje po wprowadzeniu zmian przez 2–3 tygodnie, należy udać się do lekarza, gdyż problem może być bardziej złożony.

Biały język u dziecka

Wielu rodziców jest zaniepokojonych, kiedy zauważy biały osad na języku u dziecka. Często jest on wynikiem antybiotykoterapii, wkładania brudnych rąk do jamy ustnej czy pozostałością po karmieniu piersią. Niemowlęta nie produkują odpowiedniej ilości śliny, dlatego w jamie ustnej może pojawiać się osad. Po karmieniu warto przemywać dziecku język oraz dziąsła, aby nie pozostawało na nich mleko.

Często u dzieci i niemowląt pojawiają się pleśniawki. Są to małe, grudkowe plamki wywołane przez drożdżaki. Zwykle występują na policzkach lub języku. Mogą powodować ból, pieczenie jamy ustnej, a także zmniejszać apetyt. Niemowlętom utrudniają także ssanie piersi. W wielu przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem i włączenie odpowiedniego leczenia. Należy również wymienić smoczki czy wyparzyć je w wysokiej temperaturze. 

Domowe sposoby na pozbycie się białego nalotu

Domowe metody mogą pomóc w pozbyciu się białego nalotu z języka. Znanym od starożytności sposobem jest płukanie jamy ustnej olejem kokosowym. To ajurwedyjska metoda, która pomaga pozbyć się bakterii, a także poprawia stan dziąseł. Wystarczy 15 minut codziennie po przebudzeniu płukać jamę ustną kilkoma łyżkami oleju kokosowego. Przydatna jest również specjalna szczoteczka lub skrobaczka do języka. Pomaga ona usunąć z niego nalot i pozostałości jedzenia.

Warto przygotować domowej roboty pastę do czyszczenia języka, która składa się z kurkumy i sody oczyszczonej. Należy ją nałożyć na język, wetrzeć, a następnie wypłukać usta. Powstałej w ten sposób pasty nie można połykać. Taki zabieg wykonuje się nawet kilka razy w tygodniu. 

 

Autor: Sylwia Brodniewska

Bibliografia

  1. B. Zielnik-Jurkiewicz, A. Gietka, W. Stankiewicz, Zapalenia jamy ustnej, „Klinika Pediatryczna”, nr 14 (3), 2006.
  2. L. de Schepper, Candida: objawy, przyczyny, leczenie, tłum. E. Szymańska, Wydawnictwo Lekarskie Similimum, Nowy Sącz 2010.
  3. N. Szeląg, Halitoza, „Asysta Dentystyczna”, nr 4, 2016.