5 lipca 2022

Jasne plamy na skórze – jakie są najczęstsze przyczyny?

Przebarwienia skóry bardzo często wywołują niepokój. I słusznie. Ciemne lub czerwone plamy na ciele warto pokazać dermatologowi, aby upewnić się, że za zmianami nie kryje się poważniejsza dolegliwość. W przypadku jasnych plam, które zazwyczaj nie są nieestetyczne, również warto zachować czujność. Mogą one świadczyć o niedoborze melaniny w skórze, a także objawiać się jako efekt uboczny takich chorób jak atopowe zapalenie skóry (AZS), infekcje grzybicze lub alergie.

Jasne plamy na skórze – kiedy się pojawiają i kogo dotyczy problem?

Przebarwienia skóry – szczególnie plamy o ciemnym kolorze – potrafią skutecznie obniżyć samoocenę, szczególnie gdy znajdują się w eksponowanych miejscach. Białe plamy są wprawdzie mniej widoczne, jednak nie warto ich ignorować. Jasne przebarwienia na skórze często ujawniają się dopiero podczas opalania. Mają różną wielkość, owalny lub okrągły kształt i powstają w różnych partiach ciała. Problem dotyka dzieci i dorosłych, zarówno kobiety, jak i mężczyzn. 

Jasne plamy na skórze – przyczyny

Za kolor skóry odpowiada poziom melaniny, czyli barwnika produkowanego przez melanocyty. Jeśli jest on zbyt niski, dochodzi do hipopigmentacji i na ciele pojawiają się przebarwienia w jasnym kolorze. Przyczynami takiego stanu rzeczy mogą być zbyt intensywne opalanie, bielactwo, atopowe zapalenie skóry (AZS) lub różnego rodzaju alergie.

Zbyt intensywne opalanie

Obniżony poziom melatoniny, którego efektem są jasne plamy na skórze, bywa wynikiem intensywnego opalania. Nadmierna ekspozycja na promienie UV prowadzi do uszkodzenia melanocytów oraz hipopigmentacji. W tym przypadku zmiany skórne mają charakter przejściowy i zazwyczaj znikają samoistnie po użyciu kremów łagodzących. Aby uniknąć tego problemu, stosuj balsamy do opalania z wysokim filtrem (np. SPF 50) i kontroluj czas spędzany w pełnym słońcu.

Bielactwo

Bielactwo to często spotykana choroba autoimmunologiczna, która może dotyczyć nawet 4% społeczeństwa. Polega ona na braku melaniny w skórze. Jej objawami są zazwyczaj kredowobiałe lub blade plamy na skórze, bardzo jasna karnacja, a także podobny kolor włosów i rzęs. W tym przypadku przebarwienia najczęściej pojawiają się w okolicy nosa, ust i oczu, a także na dłoniach, szyi oraz stopach. Zmiany skórne nie są groźne dla zdrowia, jednak – jak każde schorzenie autoimmunologiczne – wymagają stałej obserwacji lekarskiej oraz dodatkowych badań, aby skontrolować kondycję kluczowych narządów, takich jak nerki czy jelita.

Atopowe zapalenie skóry (AZS)

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła choroba, która objawia się uporczywym świądem oraz czerwonymi, łuszczącymi się plamami na skórze. Występują one zazwyczaj na twarzy, w okolicach uszu, w pachwinach oraz w zgięciach kończyn. Nawracające zmiany skórne mogą z czasem przyjąć postać jasnych plam. Aby tego uniknąć, reaguj szybko i stosuj sterydowe maści oraz emolienty do kąpieli. Te środki warto mieć zawsze pod ręką, ponieważ zmiany związane z atopowym zapaleniem skóry mają tendencję do powracania i zaostrzania się. 

Łupież pstry

Łupież pstry to przewlekła infekcja skóry o charakterze grzybiczym. Zmiany da się zauważyć nie tylko na skórze głowy, lecz także na plecach, ramionach, karku czy dekolcie. Charakterystycznym symptomem tego schorzenia – oprócz złuszczającego się naskórka – są przebarwienia w postaci jasnych plam. Problem dotyczy przede wszystkim młodych ludzi, jednak czasem pojawia się także u osób starszych. Odpowiednio szybka reakcja sprawi, że zmiany nie będą miały trwałego charakteru.

Łuszczyca

Jest to choroba dziedziczna, której objawy nasilają się w przypadku infekcji, stosowania leków, zabiegów kosmetycznych, a także urazów. Jej efektem są nieestetyczne wykwity na skórze, które z czasem mogą przybrać postać jasnych plam. W ich usunięciu pomagają m.in. preparaty na bazie witamin A i D3 lub maści z dziegciem. 

Alergie

Nietolerancje pokarmowe lub alergie wziewne mogą powodować zmiany skórne. Są to nie tylko wysypki, lecz także ogólna suchość skóry oraz delikatne złuszczanie się powierzchni naskórka. Jeśli stany uczuleniowe powracają i nie są odpowiednio pielęgnowane, na Twoim ciele prawdopodobnie pojawią się jasne plamy. 

Inne przyczyny

Jasne plamy na skórze mogą mieć inne przyczyny. Niekiedy są one skutkiem ubocznym stosowania niektórych środków farmakologicznych, np. przeciwcukrzycowych, moczopędnych lub przeciwgrzybiczych. Winowajcą może okazać się także antykoncepcja hormonalna lub inna terapia na bazie hormonów. 

Jasne plamy na skórze u dziecka

Rodzice martwią się każdą zmianą skórną u swoich dzieci. Skóra malucha jest bardzo delikatna i podatna na różnego rodzaju podrażnienia. Białe plamki mogą być efektem grzybicy, bielactwa lub zbyt długiego przebywania na słońcu. Objaw ten często występuje u dzieci, które są myte w detergentach lub jedzą uczulające potrawy. W przypadku niemowląt i małych dzieci każdą tego typu zmianę warto pokazać lekarzowi – w pierwszej kolejności pediatrze, a następnie dermatologowi lub alergologowi. Im szybciej wdrożone zostanie leczenie przyczynowe, tym większa szansa, że jasne plamy na skórze całkowicie znikną. 

Jasne plamy na skórze – co robić?

Metoda leczenia jasnych plam na skórze zawsze związana jest z pierwotną przyczyną wystąpienia zmiany. Do stosowanych środków i form terapii należą m.in.:

  • preparaty przeciwgrzybicze, jeśli powodem przebarwień jest grzybica skóry – czasem wystarczy szampon, a niekiedy trzeba sięgnąć po antybiotyk;
  • fototerapia lub środki na bazie glikokortykosteroidów, gdy przebarwienia wynikają z bielactwa;
  • maści sterydowe, jeżeli głównym problemem jest atopowe zapalenie skóry (AZS). 

W skrajnych przypadkach stosuje się leczenie chirurgiczne, w tym przeszczep naskórka, dzięki któremu można całkowicie pozbyć się przebarwień. 

 

Autor: Marta Drzazga

Bibliografia:

 

  1. Z. Adamski i in., Dermatologia dla kosmetologów, Wydawnictwo Urban&Partner, Wrocław 2010.
  2. M. Błaszczyk-Kostanecka i in., Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2020.
  3. A. Zejfler, Kompleksowa terapia problemów skórnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.