Karta grupy krwi – jak i gdzie ją wyrobić?

Karta grupy krwi to niewielki dokument, który w sytuacjach nagłych może mieć ogromne znaczenie dla Twojego bezpieczeństwa. Potwierdza wynik oznaczenia grupy krwi i może ułatwić szybkie działanie w razie wypadku, zabiegu chirurgicznego czy konieczności transfuzji. Gdzie można ją uzyskać i jakie badania trzeba wykonać, by ją otrzymać? Sprawdź, jak krok po kroku wyrobić kartę grupy krwi i kiedy naprawdę warto ją mieć przy sobie.

Czym jest karta grupy krwi? 

Karta grupy krwi (identyfikacyjna karta grupy krwi) to oficjalny dokument medyczny, który potwierdza naszą grupę krwi w sposób wiarygodny. Ma formę plastikowej karty o wymiarach zbliżonych do dowodu osobistego lub karty kredytowej, z trwale nadrukowanymi danymi posiadacza i informacją o jego grupie krwi. Wzór takiej karty jest ujednolicony zgodnie z przepisami i zatwierdzony przez Instytut Hematologii i Transfuzjologii. Dawniej grupa krwi była wpisywana w dowodzie osobistym – dziś zastąpiła to właśnie osobna karta identyfikacyjna.

Dlaczego warto mieć kartę grupy krwi?

Wyrobienie karty grupy krwi nie jest obowiązkowe, jednak wiąże się z wieloma korzyściami dla bezpieczeństwa. Oto najważniejsze zalety posiadania karty grupy krwi:

• Szybsza pomoc w nagłych przypadkach – karta pozwala służbom medycznym natychmiast poznać Twoją grupę krwi, co może skrócić czas oczekiwania na pilną transfuzję nawet o około 90 minut. W sytuacjach zagrożenia życia każda minuta jest cenna – posiadanie potwierdzonej informacji o grupie krwi to cenny „kapitał na wagę życia”.
• Brak konieczności powtarzania badań – mając oficjalną kartę, przy kolejnych pobytach w szpitalu nie trzeba za każdym razem od nowa oznaczać grupy krwi – personel może oprzeć się na wynikach z karty. To wygoda dla pacjenta i oszczędność czasu przy planowych zabiegach.
• Dodatkowe zabezpieczenie zdrowia – karta stanowi dodatkowy środek ochrony zdrowia i życia – w nagłych sytuacjach lekarz może na jej podstawie zamówić krew do przetoczenia szybciej, omijając procedurę oznaczania grupy przed transfuzją (oczywiście równolegle przeprowadza się niezbędną próbę zgodności krwi).
• Ważność przez całe życie – grupa krwi nie zmienia się w ciągu życia, więc raz wydana karta zachowuje ważność na zawsze. Plastikowa forma jest trwała – karta nie ulega łatwemu zniszczeniu ani zatarciu danych.
  
• Poczucie bezpieczeństwa na co dzień – mając kartę zawsze przy sobie (np. w portfelu razem z dowodem osobistym), możesz czuć się bezpieczniej. Każdy z nas może znaleźć się w sytuacji, gdy szybka informacja o grupie krwi może uratować życie.

Karta grupy krwi przydaje się każdemu, jednak szczególnie zaleca się jej wyrobienie osobom narażonym na sytuacje zagrożenia życia. Dotyczy to m.in. kierowców i osób dużo podróżujących (ze względu na ryzyko wypadków komunikacyjnych), a także kobiet planujących ciążę lub będących w ciąży. W ich przypadku karta może zaoszczędzić stresu i czasu podczas nagłego pobytu w szpitalu czy porodu.

Jak i gdzie wyrobić kartę grupy krwi?

Wyrobienie karty grupy krwi polega na wykonaniu standardowego badania grupy krwi z dodatkowym wydaniem oficjalnej karty identyfikacyjnej. Można to zrobić w wielu placówkach diagnostycznych – zarówno publicznych, jak i prywatnych laboratoriach. Nie jest wymagane skierowanie od lekarza. Badanie można wykonać w dowolnym momencie i z własnej inicjatywy.

Do najpopularniejszych miejsc, gdzie wyrobisz kartę grupy krwi, należą:

• laboratoria medyczne – wiele sieci laboratoriów oferuje badanie oznaczenia grupy krwi z wydaniem plastikowej karty. W praktyce wygląda to tak, że zgłaszasz się do wybranej placówki, wypełniasz formularz z danymi, a personel pobiera krew do analizy i przygotowania karty. Przykładowo sieć Diagnostyka proponuje usługę „Grupa krwi z kartą identyfikacyjną (2 oznaczenia)”, w ramach której krew jest badana dwukrotnie, a następnie otrzymujemy oficjalną Kartę Grupy Krwi zgodną z krajowymi wymogami.
• Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) – w stacjach krwiodawstwa również można wyrobić kartę grupy krwi. Dla honorowych krwiodawców bywa ona często bezpłatna (np. po oddaniu krwi określoną liczbę razy). Osoby niebędące dawcami mogą zlecić oznaczenie grupy krwi i wydanie karty odpłatnie także w RCKiK. Procedura zwykle wymaga dwóch zgodnych oznaczeń – jeśli mamy już wynik wcześniejszego badania, centrum krwiodawstwa może poprosić o jego dostarczenie lub wykonać oba oznaczenia na miejscu.
• Niektóre przychodnie i szpitale – zdarza się, że większe przychodnie lub szpitale oferują taką usługę w swoich laboratoriach analitycznych. Warto zapytać w lokalnej placówce medycznej o możliwość wyrobienia karty grupy krwi lub wskazówki, gdzie się udać.

Ile kosztuje wyrobienie karty grupy krwi?

Wydanie karty jest usługą odpłatną – kosztuje zwykle kilkadziesiąt złotych – jeśli nie kwalifikujesz się do programu bezpłatnego dla honorowych dawców krwi. Przy zgłoszeniu się na badanie zabierz ze sobą dokument ze zdjęciem (dowód osobisty, paszport). To ważne, ponieważ karta zawiera Twoje dane identyfikacyjne i jest ważna tylko wówczas, gdy dane te można zweryfikować z dokumentem tożsamości. Karta jest imienna – widnieją na niej m.in. imię, nazwisko, data urodzenia oraz oznaczona grupa krwi.

Karta grupy krwi dla dziecka

Rodzice mogą również wyrobić kartę grupy krwi dla swojego dziecka, pod pewnymi warunkami. Przede wszystkim dziecko musi mieć ukończone co najmniej 2 lata – wcześniej układ krwinkowy malucha wciąż dojrzewa i ekspresja antygenów AB0 może być niepełna, przez co wynik u bardzo małego dziecka mógłby być niemiarodajny. Właśnie z tego powodu większość laboratoriów nie wystawia kart dla dzieci poniżej 2. roku życia. 

Dodatkowo dziecko powinno posiadać dokument tożsamości ze zdjęciem (np. paszport lub dowód tymczasowy), ponieważ karta musi być powiązana z oficjalnym dokumentem. Formalności w imieniu dziecka załatwia rodzic lub opiekun prawny – to on wypełnia wniosek i podpisuje dokumenty potrzebne do wydania karty. Samo badanie grupy krwi u dziecka przebiega tak samo jak u dorosłych (pobranie niewielkiej próbki krwi).

Badanie grupy krwi – na czym polega i jak się przygotować?

Oznaczenie grupy krwi to proste badanie laboratoryjne polegające na analizie próbki krwi pod kątem obecności określonych antygenów na krwinkach czerwonych. Najważniejsze z nich to antygeny układu AB0 (A i B) oraz czynnik Rh (antygen D). Kombinacja tych cech decyduje o posiadanej grupie krwi, np. A Rh+, B Rh-, AB Rh- czy 0 Rh+. Aby określić grupę, diagnostycy mieszają próbkę krwi z odczynnikami zawierającymi przeciwciała – w zależności od reakcji (aglutynacji) stwierdzają, które antygeny są obecne, a których brak. W efekcie otrzymujemy wynik określający naszą grupę w układzie ABO i Rh.

Samo pobranie krwi do badania jest krótkie i odbywa się najczęściej z żyły w zgięciu łokciowym. Nie trzeba być na czczo ani w jakikolwiek specjalny sposób się przygotowywać – posiłki, pora dnia czy przyjmowane leki nie wpływają na wynik oznaczenia grupy krwi. Grupa krwi jest uwarunkowana genetycznie i nie zmienia się pod wpływem stylu życia, dlatego żadne szczególne przygotowania nie są wymagane. Warto jednak pamiętać, by przed badaniem być wypoczętym i nawodnionym, co ułatwi pobranie krwi.

Laboratorium zwykle pobiera dwie próbki i wykonuje dwa niezależne oznaczenia grupy krwi. Taka podwójna weryfikacja eliminuje ryzyko pomyłki i gwarantuje pewność wyniku. Wynik badania (a tym samym grupa krwi) będzie dostępny po analizie – często już w ciągu 1-2 dni, maksymalnie do kilku dni roboczych, w zależności od laboratorium. Gotową kartę identyfikacyjną z wpisaną grupą krwi można odebrać osobiście w uzgodnionym terminie.

Choć wyrobienie karty grupy krwi nie jest obowiązkowe, coraz więcej osób świadomie decyduje się na wykonanie badania i noszenie przy sobie informacji o własnej grupie krwi. To działanie zgodne z ideą profilaktyki – lepiej być przygotowanym na niespodziewane zdarzenia, nawet jeśli nigdy do nich nie dojdzie.

Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela

Bibliografia

1. Regionalne Centrum Krwiodastwa i Krwiolecznictwa w Zielonej Górze, Identyfikacyjna karta grupy krwi, https://rckik.zgora.pl/identyfikacyjna-karta-grupy-krwi/ [dostęp 11.2025].
2. Karta Identyfikacyjna Grupy Krwi, https://diag.pl/pacjent/artykuly/karta-grupy-krwi/ [dostęp 11.2025].
3. Dembińska-Kieć A., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2022.
4. Basak G.W. i in., Hematologia – Kompendium, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2021.

Oceń artykuł