Łuszczenie się skóry – jakie są możliwe przyczyny?

23 czerwca 2022

Łuszczenie się skóry to przypadłość, która negatywnie wpływa na Twoje samopoczucie i obniża samoocenę. Zła kondycja skóry to jednak nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim informacja o Twoim stanie zdrowia. Do częstych przyczyn złuszczania się naskórka należą intensywne opalanie, brak nawilżenia lub nieprawidłowa pielęgnacja. Jeśli mimo właściwego postępowania Twoja skóra nadal jest daleka od ideału, warto poszukać przyczyny problemu. Może okazać się nim m.in. niedoczynność tarczycy, atopowe zapalenie skóry (AZS) lub łuszczyca.

Naturalne złuszczanie się naskórka – jak przebiega? 

Łuszczenie się skóry to normalny proces, który sam w sobie nie stanowi powodu do niepokoju. W ten sposób komórki naskórka w naturalny sposób się odnawiają. Oprócz tego tworzą tzw. warstwę rogową, która chroni Cię przed zbyt dużą utratą wody i szkodliwym wpływem promieni słonecznych. W normalnym przypadku cały proces powinien trwać około 28 dni. Prawidłowemu złuszczaniu sprzyja odpowiednia pielęgnacja. W praktyce oznacza to, że zdrowa i piękna skóra to zasługa preparatów, które zapewniają jej optymalny poziom nawilżenia (kremów, balsamów). Z pewnością zauważasz, że po peelingu Twoja twarz staje się gładka i miękka w dotyku. Dzieje się tak, ponieważ martwy naskórek zostaje w delikatny sposób usunięty.

Nadmierne łuszczenie się skóry – kiedy staje się problemem?

O nadmiernym łuszczeniu się skóry można mówić, gdy na Twoim ciele pojawiają się nieestetyczne łuski lub płaty skóry. Oznacza to, że proces regeneracji naskórka trwa znacznie krócej niż wspomniane już 28 dni. Zmiany są zazwyczaj widoczne gołym okiem – pojawiają się na rękach, nogach, uszach, na twarzy i głowie. Jeśli skóra głowy nadmiernie się złuszcza i pojawiają się na niej białe płatki, jest to charakterystyczny objaw suchego łupieżu. Przesuszona i łuszcząca się skóra staje się powodem do niepokoju wtedy, gdy jej kondycja nie zmienia się mimo właściwych zabiegów pielęgnacyjnych. Jest to doskonały moment na wizytę u dermatologa, który pomoże Ci szybko zidentyfikować i skutecznie wyleczyć przyczynę problemu. 

Najczęstsze przyczyny łuszczenia się skóry

Nie wszystkie przypadki łuszczenia się skóry wymagają natychmiastowej konsultacji z lekarzem. Jeśli charakterystyczne płaty pojawią się po intensywnym opalaniu, musisz odpowiednio nawilżyć skórę i użyć specjalnego preparatu do stosowania po kąpielach słonecznych. Łuszczenie się skóry bez związku z opalaniem ma konkretną przyczynę. Do najczęstszych powodów należą błędy w pielęgnacji, lecz także schorzenia, takie jak atopowe zapalenie skóry (AZS) czy niedoczynność tarczycy.

Nieprawidłowa pielęgnacja

Zdrowa skóra powinna mieć naturalną barierę ochronną, zwaną także płaszczem hydrolipidowych. Przesuszenie skóry niszczy tę cenną powłokę i powoduje nadmierne złuszczanie naskórka. Zbyt suchy naskórek to efekt używania drażniących kosmetyków, stosowania preparatów przeciwtrądzikowych lub zbyt częstych kąpieli w gorącej wodzie z dużą ilością płynów. Aby odwrócić niepożądany efekt, używaj emolientów, nawilżaj skórę i sięgnij po żele i balsamy, które pomogą odbudować barierę lipidową skóry. Jeśli przyczyną są wyłącznie błędy w pielęgnacji, terapia przy użyciu wysokiej jakości preparatów powinna przynieść skutek. Możesz zapytać o nie w aptece lub skonsultować wybór z dermatologiem.

Niedoczynność tarczycy

Nadmierne łuszczenie się skóry może mieć podłoże hormonalne. Dlatego warto sprawdzić poziom hormonów tarczycy ze szczególnym uwzględnieniem TSH. Jeśli jego stężenie we krwi przekracza normę, Twoim głównym problemem jest niedoczynność tarczycy. Do objawów tej dolegliwości – oprócz łuszczącej się skóry – należą: senność, obrzęki, przyrost masy ciała, wypadanie włosów czy chroniczne uczucie zimna i zmęczenia. W przypadku zdiagnozowania niedoczynności tarczycy kluczowe będzie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Równolegle możesz stosować preparaty emolientowe w celu poprawy kondycji skóry.

Atopowe zapalenie skóry (AZS)

Atopowe zapalenie skóry (AZS) – zwane także egzemą – to przewlekła dolegliwość, której charakterystycznym objawem jest łuszczenie się skóry. Zmiany pojawiają się najczęściej na twarzy (policzkach, ustach, nosie), w okolicach uszu, na zgięciach kończyn oraz w pachwinach. Stany zapalne okresowo zaostrzają się, powodując uczucie uporczywego świądu. Badania wykazują, że przypadłość ta może mieć podłoże alergiczne. W praktyce oznacza to, że osoby uczulone na pylenie roślin lub roztocza mają predyspozycję do tego rodzaju zmian skórnych. Warto poddać się testom alergicznym, które pomogą zidentyfikować, a następnie wyeliminować alergeny.

Łuszczyca

Choroba ma charakter dziedziczny. Jeśli zmagasz się ze zmianami łuszczycowymi, prawdopodobnie Twoje dzieci będą miały ten sam problem. Objawy nasilają się w przypadku infekcji, stosowania leków, zabiegów kosmetycznych, a także urazów. Efektem są nieestetyczne wykwity na skórze, które wymagają stosowania środków keratolitycznych oraz maści, pomagających usunąć nagromadzone łuski naskórka. Najlepiej sprawdzą się preparaty na bazie witamin A i D3 lub maści z dziegciem. Pamiętaj, że – wbrew obiegowym opiniom – łuszczycą nie można się zarazić.

Grzybica skóry

Jeśli oprócz nadmiernego złuszczania naskórka obserwujesz liczne zaczerwienienia, być może masz grzybicę skóry. Stany zapalne wywoływane są przez grzyby, którymi możesz zarazić się szczególnie od zwierząt domowych, takich jak świnki morskie czy chomiki. Zmiany mogą pojawić się niemal na każdej części ciała. Aby poradzić sobie z tym problemem, konieczne są leki przeciwgrzybicze oraz środki na bazie kortykosterydów. 

Schorzenia wątroby

Łuszczenie się skóry może dotyczyć kobiet w zaawansowanej ciąży. Jest to efekt cholestazy, czyli schorzenia wątroby, które objawia się dokuczliwym świądem. Organizm nie radzi sobie z dużą dawką hormonów ciążowych (progesteronów i estrogenów), co powoduje zastój żółci w wątrobie. Kobieta reaguje na to w zupełnie naturalny sposób – intensywnie się drapie, przez co podrażnia skórę i powoduje nadmierne złuszczanie się. Pamiętaj, że każdy taki objaw trzeba zgłosić ginekologowi prowadzącemu ciążę.

 

Autor: Marta Drzazga

Bibliografia

  1. M. Błaszczyk-Kostanecka i in., Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2020.
  2. S. Jabłońska i in., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
  3. A. Zejfler, Kompleksowa terapia problemów skórnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.