23 czerwca 2022

Łuszczyca skóry głowy. Jak się objawia? Czy można ją wyleczyć?

Na przewlekłe choroby skóry cierpi aż kilkanaście procent populacji naszego kraju. Jedną z takich przypadłości jest łuszczyca skóry głowy. Choć ma podłoże fizyczne, to jej objawy niekorzystnie wpływają również na zdrowie psychiczne pacjenta. Nie jest to choroba zakaźna, ale niska świadomość społeczna powoduje stygmatyzację chorych. Problemy natury estetycznej zawsze powodują stres, a niestety objawy chorób układu immunologicznego nasilają się pod jego wpływem. Postawiona w porę diagnoza i szybkie rozpoczęcie leczenia mogą przynieść zadowalające efekty. Jak radzić sobie z tym wstydliwym problemem? 

Łuszczyca skóry głowy – przyczyny 

Badania naukowe wykazały jednoznacznie, że łuszczyca skóry głowy jest autoimmunologiczną chorobą genetyczną. Świadczy o tym fakt, że w jej przebiegu obserwuje się zmiany w mechanizmach niszczenia komórek autoreaktywnych i aktywację osi IL-12/Th1/IFN- oraz Th17/IL-23. Co to oznacza? Odpowiedź układu immunologicznego ma tutaj postać nadprodukcji komórek skóry. Zdrowa skóra posiada zdolność do odnawiania się. Uszkodzone komórki naskórka są w naturalny sposób eliminowane. Łuszczyca skóry powoduje zaburzenie naturalnego cyklu życia komórek naskórka. W momencie gdy uszkodzone komórki nadal pozostają na powierzchni skóry, obserwujemy pojawianie się łuszczących się, nieestetycznych zmian. 

W toku badań wyróżniono dwa typy łuszczycy:

  • typ I – łuszczyca głowy u dzieci, która ma podłoże wyłącznie genetyczne. Pierwsze objawy choroby obserwuje się już w wieku niemowlęcym. Prawidłowa dieta, opieka lekarza dermatologa i stosowanie odpowiedniej pielęgnacji pozwalają na zminimalizowanie objawów;
  • typ II – łuszczyca skóry głowy u dorosłych. Może wystąpić, gdy pacjent długotrwale zażywa beta-blokery lub niesterydowe leki przeciwzapalne. 

Łuszczyca głowy – objawy

Łupież – tak mylnie określana jest łuszczyca skóry głowy. Początki tej choroby rzeczywiście mogą przypominać tę niegroźną dolegliwość skórną. Jednak pojawianie się we włosach płatków naskórka może również oznaczać łuszczycę. Podstawową różnicą pomiędzy łupieżem a łuszczycą jest fakt, że ta druga dolegliwość rzadko występuje wyłącznie na głowie. Miejsca, które najczęściej są zmienione chorobowo, to: kończyny (szczególnie łokcie i kolana), dłonie i stopy, fałdy skórne czy obszar lędźwiowo-krzyżowy. 

Drugą podstawową różnicą jest charakter zmian. Otóż w przebiegu łuszczycy obserwujemy tzw. objaw świecy stearynowej. Na powierzchni skóry pojawia się grudka w kolorze czerwonym, pokryta połyskującą łuską. Gdy ją zdrapiesz, odpada i przypomina cienki płatek, jakby zeskrobany ze świecy. Powstałe pod nią uszkodzenia zaczynają delikatnie krwawić. Powierzchnia skóry dotkniętej łuszczycą jest lśniąca, co jest bardzo charakterystyczne dla tej choroby. Zmiany łuszczycowe mogą pojawiać się również w miejscach, gdzie skóra została uszkodzona mechanicznie, np. zadrapana po ukąszeniu owada. 

Ze względu na zróżnicowany charakter objawów łuszczycę możemy podzielić na: plackowatą, krostkową lub geograficzną. Wyodrębnia się również erytrodermię łuszczycową. Jednym z charakterystycznych objawów łuszczycy skóry głowy jest znaczne osłabienie kondycji włosów. Są słabe, łamliwe i znacząco przerzedzone.  

Łuszczyca skóry głowy bardzo często współistnieje z innymi chorobami przewlekłymi, np. alergią, astmą czy cukrzycą. Najczęściej mamy do czynienia z taką sytuacją w przypadku łuszczycy typu II, czyli odpowiedzi na zażywane leki. Jednak trzeba mieć świadomość, że jeśli podstawowa dolegliwość jest leczona prawidłowo, to przebieg łuszczycy będzie łagodny. 

Łuszczyca skóry głowy – leczenie

W przypadku podejrzenia łuszczycy u dorosłego lub u dziecka konieczne są szybka diagnostyka i wdrożenie leczenia. Poza oględzinami skóry lekarz może zlecić również wykonanie badania genetycznego, którego wynik potwierdzi obecność genu HLA-Cw6. W takiej sytuacji ma pewność, że chory cierpi na łuszczycę pospolitą typu I. Za wykonaniem testu przemawia fakt, że jego wynik pozwala dobrze dopasować leczenie i szybciej zminimalizować objawy choroby. Badanie polega na pobraniu wymazu z policzka pacjenta, a więc jest bezbolesne. 

Jeśli okaże się, że cierpisz na łuszczycę skóry głowy, musisz zdać sobie sprawę z faktu, że jest to choroba przewlekła. Zatem jej leczenie, a konkretnie minimalizowanie jej objawów, jest procesem długotrwałym. Wymaga dużej systematyczności, ponieważ nieleczona łuszczyca głowy będzie rozprzestrzeniać się na inne obszary ciała. 

Jak leczy się łuszczycę skóry głowy? Leczenie farmakologiczne i biologiczne ma na celu zahamowanie namnażania się komórek naskórka. Aby to osiągnąć, stosuje się kwas salicylowy lub pochodne witaminy A, czyli retinoidy. 

Pielęgnacja skóry i dieta w łuszczycy

Leczenie farmakologiczne należy wspierać przy pomocy odpowiedniej pielęgnacji i diety. Nasilenie choroby zmniejszymy również przez powstrzymywanie nawyku drapania chorej skóry. Nie jest to łatwe, ale przynosi efekt w postaci remisji i zahamowania rozprzestrzeniania się zmian. Codzienna pielęgnacja również powinna być inna niż w przypadku skóry zdrowej. Chodzi tutaj o skuteczne oczyszczenie miejsc zmienionych chorobowo. Płytkę łuszczycową należy myć środkami antyseptycznymi. Warto sięgnąć po szampon na łuszczycę, którego receptura oparta jest na delikatnych składnikach myjących. Powszechnie stosowane w szamponach silne detergenty podrażniają chore miejsca. 

Jak nawilżyć skórę głowy przy łuszczycy? Preparaty zawierające naturalne olejki eteryczne o działaniu antyseptycznym to najlepszy wybór. Poza działaniem antybakteryjnym mają również wiele innych właściwości pielęgnujących. Warto również stosować odżywki, które pełnią funkcję wzmacniającą i ochronną. 

 

Autor: Magdalena Głowala-Habel

Bibliografia:

  1. Łuszczyca. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, praca zbiorowa, Przegląd Dermatologiczny” 2020, 107(2), s. 92–109.