18 lipca 2022

Nieświeży oddech – jakie są jego przyczyny i jak sobie z nim radzić?

Badania pokazują, że nieświeży oddech może dotyczyć nawet połowy Polaków. To dość wstydliwy problem, z którym ludzie radzą sobie na różne sposoby – stosują płyny do płukania jamy ustnej i zawsze mają pod ręką gumę do żucia lub miętowe cukierki. Nieświeży oddech może być także skutkiem ubocznym różnych chorób, do których należą m.in.: przewlekłe zapalenie zatok, zapalenie migdałków czy paradontoza. W takiej sytuacji warto zastosować leczenie, które pozwoli zlikwidować główną przyczynę problemu.

Nieświeży oddech – kogo dotyczy problem?

Szacuje się, że problem nieświeżego oddechu – zwanego w literaturze fachowej halitozą – dotyczy nawet połowy polskiego społeczeństwa. Nic więc dziwnego, że na sklepowych i aptecznych pułkach można znaleźć wiele preparatów na ekspresowe odświeżenie oddechu. Z tym kłopotliwym objawem wiele osób chce poradzić sobie na własną rękę, a wstyd powoduje, że mało kto idzie do gabinetu lekarskiego, gdzie mógłby otrzymać realną pomoc. Dlatego też ludzie sięgają po niewłaściwe środki zapobiegawcze. Jeśli ktoś zmaga się na przykład z próchnicą czy z przewlekłym zapaleniem zatok lub migdałków, guma do żucia zamaskuje problem tylko na chwilę i nie pozwoli się go całkowicie pozbyć. Konieczne jest przełamanie wstydu – pomagają w tym choćby niektóre kampanie reklamowe – i rozpoczęcie odpowiedniej diagnostyki.

Nieświeży oddech – przyczyny

Do najczęstszych przyczyn nieświeżego oddechu należą błędy w codziennej higienie jamy ustnej. Przykry zapach z ust to także wynik różnych stanów chorobowych – od zwykłych infekcji po nowotwory.

Halitoza fizjologiczna

Chyba nie ma osób, które o każdej porze dnia i nocy mają świeży oddech. Tzw. halitoza fizjologiczna to zjawisko całkowicie naturalne – po nocnym odpoczynku przykry zapach z ust występuje u wielu osób. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest zmniejszona produkcja śliny podczas snu i zwiększone działanie bakterii. Jeśli nieświeży oddech nie ma innych przyczyn, powinien zniknąć po zjedzeniu śniadania i rutynowym umyciu zębów. Przykry zapach z ust to także wynik palenia tytoniu, zjedzenia czosnku lub wypicia alkoholu. Ten problem może dotyczyć wielu z nas i można łatwo sobie z nim poradzić – wystarczy dokładne umycie zębów lub guma do żucia.

Nieprawidłowa higiena jamy ustnej

Częstą przyczyną nieświeżego oddechu są błędy w codziennej higienie jamy ustnej. Należą do nich m.in.:

  • nieregularne, niedokładne lub zbyt krótkie mycie zębów;
  • rzadka wymiana manualnej szczoteczki do zębów lub długie używanie tej samej końcówki szczoteczki elektrycznej (producenci zalecają, aby robić to przynajmniej raz na 3 miesiące);
  • omijanie języka – szczotkowanie powierzchni języka pomaga pozbyć się przykrego zapachu z ust;
  • brak stosowania nici dentystycznych i płynu do płukania ust;
  • nieodpowiednia dieta bogata w cukry proste, które stanowią doskonałą pożywkę dla bakterii.

Pamiętaj, że resztki jedzenia w przestrzeniach międzyzębowych powodują namnażanie się bakterii, które produkują lotne związki siarki. To właśnie one są bezpośrednią przyczyną nieprzyjemnego zapachu z ust. Długotrwałe zaniedbania mogą prowadzić także do powstawania próchnicy. 

Choroby

Jeśli stosujesz najważniejsze zasady higieny jamy ustnej, a mimo to problem nieświeżego oddechu nie znika, warto poznać główną przyczynę tego stanu rzeczy. Halitoza patologiczna często jest skutkiem ubocznym różnych chorób. Na liście możliwych dolegliwości znajdują się m.in.:

  • choroby dziąseł (np. paradontoza);
  • refluks żołądkowo-przełykowy, odpowiedzialny za nieświeży oddech,
  • stany zapalne jamy ustnej (np. owrzodzenia, grzybica);
  • stałe, zmniejszone wydzielanie śliny, np. w przebiegu zespołu Sjögrena;
  • przewlekłe zapalenie zatok;
  • przewlekłe zapalenie migdałków;
  • kamienie migdałkowe;
  • angina;
  • choroby nowotworowe (np. żołądka lub przełyku);
  • mocznica (wywołuje zapach amoniaku);
  • kwasica ketonowa (wywołuje zapach acetonu);
  • niewydolność wątroby (wywołuje zapach zepsutych jaj lub ryb; wyraźnie wyczuwana jest stęchlizna);
  • trimetylaminuria (tzw. zespół odoru rybiego).

Nieświeży oddech u dziecka może być spowodowany obecnością obcego ciała w jamie nosowej. W tym przypadku konieczna jest pomoc lekarska.

Nieświeży oddech – do jakiego lekarza się udać?

Wiele osób zastanawia się, jaki lekarz może zdiagnozować problem nieświeżego oddechu. Pierwsze kroki warto skierować do gabinetu lekarza, który na podstawie szczegółowego wywiadu zleci konieczne badania, np. wymaz z jamy ustnej. Pomoże on zdiagnozować choroby jamy ustnej, języka lub związane z zębami. Jeśli zachodzi podejrzenie, że przyczyna halitozy leży w migdałkach lub w zatokach, lekarz rodzinny skieruje cię do laryngologa. Przed rozpoczęciem diagnostyki nieświeżego oddechu upewnij się, czy rzeczywiście przestrzegasz wszystkich zasad prawidłowej higieny.

Co na nieświeży oddech?

Leczenie halitozy powinno być ukierunkowane na główną przyczynę problemu, dlatego tak dużą rolę odgrywa szybka i trafna diagnostyka. Domowe sposoby i dobre nawyki są skuteczne, jednak nie pomogą pozbyć się choroby.

Leczenie przyczynowe

Walka z nieświeżym oddechem powinna polegać przede wszystkim na zlikwidowaniu jego głównej przyczyny. Do form leczenia przyczynowego zaliczają się następujące praktyki: leczenie stomatologiczne, usunięcie kamieni migdałkowych, antybiotykoterapia czy terapia chorób błony śluzowej jamy ustnej. W przypadku zaburzeń w funkcjonowaniu kluczowych organów (np. wątroby) czy chorób nowotworowych pomogą tylko kompleksowe i wielokierunkowe działania.

Dobre nawyki

Aby powstrzymać nieświeży zapach z ust, wypracuj dobre nawyki:

  • stosuj zasady prawidłowej higieny jamy ustnej;
  • raz w roku udaj się na przegląd dentystyczny;
  • jedz zdrowe posiłki i unikaj potraw, które powodują brzydki zapach z ust;
  • pij dużo wody mineralnej – odpowiednie nawodnienie wspomaga pracę układu pokarmowego i zapobiega nieświeżemu oddechowi z żołądka.

Pamiętaj, że dobre praktyki korzystnie wpłyną nie tylko na zapach z ust, lecz także na ogólny stan twojego zdrowia.

 

Autor: Marta Drzazga

Weryfikacja merytoryczna: lek. Agnieszka Żędzian

Bibliografia

  1. A. Walczak, Sztuka mycia zębów, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2019.
  2. R. Górska, Diagnostyka i leczenie chorób błony śluzowej jamy ustnej, Wydawnictwo Med Tour Press, Otwock 2011.
  3. A. Panasiuk, Choroby infekcyjne przewodu pokarmowego, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2018.