2 czerwca 2022

Rola badania przeciwciał anty-HCV w rozpoznawaniu wirusowego zapalenia wątroby

Zakażenie HCV – co ono powoduje?

Wirus HCV wywołuje żółtaczkę typu C – ostre zapalenie wątroby, które u części chorych przechodzi w zapalenie przewlekłe. Do zakażenia dochodzi po kontakcie z krwią chorej osoby lub podczas stosunku seksualnego z zakażonym. Choroba może przez długi czas nie dawać objawów, dlatego często jest wykrywana dopiero w stadium niewydolności wątroby.

Objawy wirusowego zapalenia wątroby typu C

Przebieg WZW typu C jest często przez wiele lat bezobjawowy. U dużej części chorych rozpoznanie staje się możliwe dopiero na etapie już rozwiniętej marskości wątroby. Objawia się ona:

  • ogólnym osłabieniem,
  • stanem podgorączkowym,
  • zmniejszeniem masy ciała,
  • świądem skóry i żółtaczką,
  • powiększeniem obwodu brzucha (sylwetką „kasztanowego ludzika”),
  • zmianami skórnymi (pajączkami wątrobowymi, wybroczynami),
  • krwawieniem z dziąseł lub nosa,
  • poszerzeniem naczyń żylnych wokół pępka („głową meduzy”).

Kto jest narażony na zakażenie?

Na zakażenie wirusem HCV jest zakażona każda osoba, która ma kontakt z krwią zakażonej osoby lub współżyje z nią bez stosowania barierowych środków antykoncepcyjnych (np. prezerwatyw). Z uwagi na charakter wykonywanej pracy za bardziej narażonych uważa się pracowników ochrony zdrowia, ale też klientów salonów piercingu, tatuaży, kosmetycznych, nieprzestrzegających zasad sterylności, czy osoby stosujące narkotyki dożylne. Możliwe jest także zarażenie dziecka przez HCV-dodatnią matkę w trakcie ciąży lub porodu.

Przeciwciała HCV – jak wygląda badanie?

Przeciwciała anty-HCV są badane z krwi żylnej pacjenta. Test nie wymaga przygotowania ani pozostawania na czczo przed pobraniem krwi. Można go wykonać w dowolnej porze dnia.

Co oznacza dodatni wynik anty-HCV?

Dodatni wynik anty-HCV nie różnicuje przebytego zakażenia od aktualnego, dlatego zawsze wymaga dodatkowej diagnostyki. Dostarcza jedynie informacji o kontakcie z wirusem. Oznaczenie anty-HCV nie pozwala także na określenie, czy mamy do czynienia z ostrą, czy przewlekłą fazą choroby. W razie pozytywnego wyniku konieczne jest zgłoszenie się do poradni chorób zakaźnych. Pracujący tam specjaliści podejmą dalsze decyzje odnośnie do wykonania badań i ewentualnego włączenia leczenia.

Czy ujemny wynik anty-HCV wyklucza zakażenie?

Zbyt wczesne wykonanie badania przeciwciał u osób po ekspozycji na HCV (poniżej 4 tygodni od kontaktu) może skutkować otrzymaniem fałszywie ujemnego wyniku. W takim wypadku należy powtórzyć badanie po kolejnych 6 tygodniach.

Ujemny wynik anty-HCV mimo obecności wirusa w organizmie może występować również u osób z obniżeniem odporności z różnych przyczyn. Bywa efektem nabytego niedoboru odporności u pacjentów zakażonych HIV czy chorych z niewydolnością nerek.

 

A: lek. Agnieszka Żędzian

Bibliografia

  1. Interna Szczeklika, pod red. Piotra Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, 2018.