4 lipca 2022

Uczulenie na marchew – objawy i diagnostyka

Uczulenie na marchew należy do alergii pokarmowych, występujących głównie u dzieci i niemowląt. Choć jest to dolegliwość nietypowa, marchew należy do warzyw powszechnie wywołujących uczulenie u najmłodszych. Zawiera białko, z którym niedojrzały układ odpornościowy i słabsze enzymy trawienne nie do końca sobie radzą.

Alergie pokarmowe są coraz bardziej powszechnym problemem krajów rozwiniętych. Najczęstsze są uczulenia na pszenicę, białko zwierzęce lub orzechy. Choć alergie na warzywa są stosunkowo rzadsze, istnieją grupy produktów, które uczulają częściej. Należy do nich marchew. Czym jest alergia pokarmowa, jak objawia się uczulenie na marchew i gdzie należy szukać pomocy?

Czym jest alergia pokarmowa?

Uczulenie na marchew należy do alergii pokarmowych. Badania epidemiologiczne wskazują, że w krajach rozwiniętych alergie pokarmowe są coraz bardziej powszechne zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Już śladowe ilości pokarmu wywołującego uczulenie mogą wywoływać szereg dolegliwości, a nawet zagrażają życiu. 

Klasyczny typ alergii to tak zwane alergie IgE-zależne, czyli natychmiastowe. O alergii, a właściwie o nadwrażliwości alergicznej, mówi się wówczas, gdy reakcji zapoczątkowanej przez mechanizmy immunologiczne (produkcję przeciwciał) towarzyszą objawy kliniczne. Każdy pokarm może być przyczyną alergii, jednak za większość z nich odpowiada osiem najczęstszych alergenów pokarmowych:

  • mleko krowie,
  • jajko kurze,
  • orzechy,
  • pszenica,
  • ryby,
  • skorupiaki i owoce morza,
  • soja. 

Objawy alergii są natychmiastowe i mogą objawiać się łagodnie, na przykład delikatnym łzawieniem oczu. Często zdarza się wysypka na różnych częściach ciała i twarzy. Jeśli objaw wystąpi na buzi lub na szyi, widoczne są zazwyczaj większe skupiska wyprysków, pęcherzyków lub drobnych krostek. Czasami pojawiają się czerwone plamy, którym towarzyszy intensywny świąd. Skóra jest zaczerwieniona, przesuszona i wrażliwa na dotyk.

Wiele dzieci, szczególnie małych, cierpi na alergię na marchew. Biorąc pod uwagę produkty alergizujące, uczulenie na marchew wydaje się dość nietypową przypadłością. Okazuje się jednak, że nie tylko białka mleka czy pszenica mogą być niebezpieczne dla małych alergików. Jakie objawy wywołuje alergia na marchew?

Uczulenie na marchew – objawy

Dzieci są szczególnie podatne na różnego rodzaju alergie i okazuje się, że marchew jest jednym z najczęściej alergizujących warzyw. Ponadto, jeśli dziecko jest uczulone na marchewkę, najprawdopodobniej towarzyszy mu również alergia na pyłek brzozy albo na inne warzywa lub owoce.

Do najczęstszych alergizujących pokarmów, które krzyżują się z marchwią, należą:

  • seler,
  • pietruszka,
  • pasternak,
  • koperek,
  • jabłko,
  • kolendra,
  • kminek. 

W jakiej postaci marchew najbardziej uczula? Odpowiedź jest prosta: w każdej. Jednak najbardziej alergizująca jest świeża, starta na tarce lub w postaci świeżego soku. Po ugotowaniu jej właściwości uczulające się zmniejszają. 

Marchew jest powszechnym warzywem, występującym w wielu produktach. Zanim zaczniesz przygotowywać posiłki dla dziecka, dokładnie czytaj etykiety – marchew obecna jest w mieszankach i przyprawach. A jak objawia się alergia na marchew? 

Reakcje, które możesz zaobserwować zarówno u dziecka, jak i u osoby dorosłej, to:

  • ból brzucha, 
  • biegunka,
  • wzdęcia,
  • problemy z oddychaniem,
  • zmiany skórne w postaci rumienia lub wysypki. 

Choć marchewka jest uważana za bardzo zdrowe, pożywne i bezpieczne warzywo, uczulenie na nią dość często występuje u dzieci. Dlatego warto obserwować organizm malucha, szczególnie niemowlęcia, w trakcie rozszerzania diety. 

Alergia na marchew – diagnostyka

Postępowanie diagnostyczne w przypadku alergii pokarmowej jest trudne. Opiera się głównie na dokładnym wywiadzie lekarskim, dotyczącym objawów, ich nasilenia i zanikania, w zależności od spożywanych pokarmów. Jeśli podejrzewasz u dziecka lub u siebie alergię na marchew, podczas wizyty lekarskiej musisz wziąć pod uwagę czas, jaki mija od spożycia produktu do wystąpienia objawów, i ilość spożytej marchwi. Specjalista może zlecić testy prowokacyjne, czyli stopniowe dawkowanie alergenu, w tym przypadku marchwi, i obserwację reakcji. 

Po zebraniu wywiadu lekarz powinien zalecić przeprowadzenie testów serologicznych, które wykrywają we krwi specyficzne ciała IgE w stosunku do alergenów marchwi. Objętość jednej próbki krwi pobranej od pacjenta pozwala sprawdzić reakcję nie tylko na marchew, ale także na kilkadziesiąt zdefiniowanych alergenów obecnych na membranie testu paskowego. Zaletą testów serologicznych jest to, że są całkowicie bezpieczne, również dla małych dzieci i kobiet w ciąży. Możesz przeprowadzić je we własnym zakresie. 

Uczulenie na marchew – leczenie

Leczenie uczulenia na marchew jest dokładnie takie samo, jak leczenie każdej innej alergii pokarmowej. Podstawą okazuje się czasowe lub stałe wyeliminowanie tego warzywa z jadłospisu. Dieta eliminacyjna pozwoli odbudować ściany jelita i w miarę upływu czasu uzyskać tolerancję na uczulające pokarmy. Jeśli uczuleniu na marchew towarzyszy inny rodzaj alergii, zaleca się także stosowanie środków farmakologicznych. Wśród leków znajdują się glikokortykosteroidy oraz leki przeciwhistaminowe. 

Choć alergia na marchew jest równie niebezpieczna, co każda inna alergia pokarmowa, nie eliminuj tego warzywa z diety swojego dziecka, jeśli nie zauważasz niepokojących objawów. Podczas rozszerzania diety wystarczy uważnie obserwować reakcję niemowlaka na dany pokarm. Pamiętaj, że marchew ma w składzie cenny beta-karoten, który wspomaga prawidłową pracę i rozwój organizmu.

 

Autor: Marta Skrzypek

Bibliografia

  1. S. Nesterenko, Histamina a niebezpieczne alergeny, tłum. P. Lewiński, Wydawnictwo Vital, Białystok 2019. 
  2. J. Dzieniszewski, M. Jarosz, Alergie pokarmowe, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2005. 
  3. S. Bajowala, Alergie i nietolerancje pokarmowe, tłum. K. Bochenek, Wydawnictwo Vital, Białystok 2020.