Co wykrywa wymaz z gardła? Wskazania | Badania Krwi
16 listopada 2023

Wymaz z gardła – na czym polega i w jakim celu należy go wykonać?

Artykuł napisany przez: Redakcja Diagnostyka
Konsultacja merytoryczna: Marta Skrzypek-Bajon Wiktor Trela
wymaz z gardła

Wymaz z gardła to kluczowe narzędzie diagnostyczne, wykorzystywane w medycynie do identyfikacji różnych infekcji, w tym grypy, COVID-19 i wielu innych chorób. Ta krótka i mało inwazyjna procedura ma na celu zbieranie próbek materiału biologicznego z błony śluzowej gardła, co pozwala na dokładne wykrycie patogenów. Dowiedz się, na czym polega ten proces i kiedy jest zalecany, aby skutecznie monitorować i kontrolować infekcje.

Czym jest wymaz z gardła?

Wymaz z gardła to diagnostyczna procedura medyczna, która polega na pobraniu próbki materiału biologicznego z błony śluzowej gardła pacjenta. Ten rodzaj badania jest często wykonywany w celu identyfikacji obecności wirusów, bakterii lub innych patogenów, które mogą być przyczyną różnych infekcji górnych dróg oddechowych, takich jak zapalenie gardła, angina czy COVID-19. Wymaz z gardła przeprowadza się za pomocą długiego wacika lub chwytaka, który jest delikatnie wprowadzany do gardła, a następnie przekręcany, aby zebrać próbkę. Ten proceder może wydawać się mało komfortowy, ale jest kluczowym narzędziem w diagnostyce i monitorowaniu wielu chorób zakaźnych. Wyniki wymazu z gardła pomagają lekarzom dostosować odpowiednie leczenie oraz środki zapobiegawcze.

W jakim celu wykonuje się wymaz z gardła?

Wymaz z gardła jest najczęściej wykonywany w celu:

  1. Diagnozy infekcji wirusowych, takich jak grypa czy COVID-19.
  2. Wykrywania infekcji bakteryjnych, w tym zapalenia gardła, wywołanego przez paciorkowce beta-hemolizujące.
  3. Monitorowania postępu leczenia infekcji i oceny skuteczności przepisywanych leków.
  4. Identyfikacji patogenów zagrażających zdrowiu publicznemu, co jest szczególnie istotne w przypadku wykrywania epidemii lub pandemii.
  5. Weryfikacji obecności paciorkowców grupy A w gardle, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak gorączka reumatyczna.
  6. Przeprowadzenia badań przesiewowych, zwłaszcza w placówkach ochrony zdrowia, szkołach i innych instytucjach, w celu wykrycia potencjalnych źródeł infekcji i szybkiej interwencji w przypadku pojawienia się ognisk chorób zakaźnych.

Wymaz z gardła stanowi kluczowe narzędzie w diagnostyce i monitorowaniu infekcji górnych dróg oddechowych oraz pomaga w zapobieganiu szerzeniu się chorób zakaźnych w społeczeństwie.

Wymaz z gardła – jak się do niego przygotować?

Przygotowanie do pobrania wymazu z gardła jest stosunkowo proste, ale istotne, aby uzyskać wiarygodne i skuteczne wyniki badania. Oto kilka kroków, które możesz podjąć, aby właściwie przygotować się do tej procedury:

  1. Nie jedz ani nie pij na kilka godzin przed badaniem. Po posiłku mogą pozostać resztki w jamie ustnej, co może wpłynąć na jakość próbki.
  2. Unikaj mycia zębów, płukania jamy ustnej lub stosowania preparatów do higieny jamy ustnej bezpośrednio przed badaniem. Substancje w nich zawarte mogą wpłynąć na wyniki.
  3. Przygotuj się na pytania: pracownik medyczny może zapytać o Twoje objawy lub o kontakt z osobami zakażonymi.

Pamiętaj, że procedura ta jest stosunkowo mało inwazyjna i przeważnie nie wymaga specjalnych przygotowań ani restrykcyjnych działań. Warto postępować zgodnie z zaleceniami personelu medycznego, aby uzyskać jak najlepsze wyniki badania.

Jak przebiega wymaz z gardła?

Po przygotowaniu pacjenta i założeniu rękawiczek pracownik medyczny delikatnie wkłada długi wacik lub chwytak do jamy ustnej pacjenta. Następnie wacik jest starannie przesuwany po błonie śluzowej gardła przez kilka sekund, aby zebrać próbkę materiału biologicznego. Ten proces może wywołać krótkotrwały dyskomfort lub odruch kaszlu. Po pobraniu próbki wacik jest ostrożnie wyjmowany i umieszczany w specjalnym pojemniku lub w probówce do dalszej analizy laboratoryjnej.

Cała procedura trwa zazwyczaj tylko kilka sekund i jest stosunkowo bezbolesna. Wyniki badania są zazwyczaj dostępne po kilku godzinach lub dniach, w zależności od rodzaju badania i laboratorium, które je przeprowadza.

Co wykrywa wymaz z gardła?

Wymaz z gardła to diagnostyczna procedura, która ma na celu wykrycie różnych patogenów obecnych na błonie śluzowej gardła pacjenta. W zależności od celu badania, wymaz z gardła może pomóc w identyfikacji następujących rodzajów infekcji i patogenów:

  1. Infekcje wirusowe: wymaz z gardła jest często wykorzystywany do wykrywania wirusów, takich jak: grypa, wirus SARS-CoV-2 (odpowiedzialny za COVID-19), wirusy grypy jelitowej i wiele innych.
  2. Infekcje bakteryjne: procedura ta jest skuteczną metodą wykrywania infekcji bakteryjnych, takich jak paciorkowce beta-hemolizujące, które są odpowiedzialne za zapalenie gardła.
  3. Zagrażające zdrowiu publicznemu patogeny: wymaz z gardła może być używany do monitorowania obecności patogenów, które stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego, takich jak szczepy bakterii oporne na antybiotyki.
  4. Choroby zakaźne i epidemie: wymaz jest kluczowym narzędziem w monitorowaniu i kontrolowaniu chorób zakaźnych oraz epidemii, pomaga w identyfikacji źródła infekcji i rozprzestrzeniania się patogenów.

Wymaz z gardła ma szerokie zastosowanie w dziedzinie medycyny i zdrowia publicznego. Umożliwia dokładne i skuteczne wykrycie różnych patogenów, co jest kluczowe dla postawienia diagnozy, skierowania na odpowiednie leczenie oraz wdrożenia środków zapobiegawczych.

Wymaz z gardła – przeciwwskazania

Wymaz z gardła to często stosowana procedura diagnostyczna, ale istnieją określone sytuacje, w których może istnieć kilka przeciwwskazań do jej przeprowadzenia. Przeciwwskazania te obejmują:

  1. Brak współpracy ze strony pacjenta: procedura ta wymaga otwarcia ust i utrzymania bezruchu. U niemowląt, małych dzieci lub osób z zaburzeniami psychicznymi może to być problematyczne.
  2. Krzyżowa kontaminacja: jeśli istnieje ryzyko krzyżowej kontaminacji lub przeniesienia patogenów na innych pacjentów lub personel medyczny, np. w przypadku pacjentów z zakażeniami o dużej zaraźliwości.
  3. Skłonność do krwawienia: u pacjentów z nadmierną skłonnością do krwawienia, na przykład w wyniku zaburzeń krzepnięcia krwi, pobranie wymazu z gardła może wiązać się z ryzykiem krwawienia.
  4. Alergie lub nadwrażliwość na materiał użyty do wymazu.

W przypadku istnienia takich przeciwwskazań konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem, który może zaproponować alternatywną metodę diagnostyczną lub ocenić, czy korzyści z pobrania wymazu z gardła przewyższają ewentualne ryzyko. W każdym przypadku decyzja o przeprowadzeniu tej procedury powinna być dokładnie rozważona i oparta na indywidualnej ocenie medycznej pacjenta.

Jak długo czeka się na wynik?

Czas oczekiwania na wynik wymazu z gardła może różnić się w zależności od kilku czynników, takich jak: rodzaj badania, laboratorium wykonujące analizę, obciążenie pracą laboratorium oraz rodzaj patogenu, który jest badany. W przypadku wielu rutynowych badań wirusologicznych, takich jak testy na grypę lub COVID-19, wyniki mogą być dostępne w ciągu kilku godzin do kilku dni. W przypadku bardziej skomplikowanych lub specjalistycznych testów czas oczekiwania może się wydłużyć. Ważne jest, aby pamiętać, że czas oczekiwania na wynik może mieć wpływ na dalsze kroki w leczeniu lub izolacji, zwłaszcza w przypadku potwierdzenia zakażenia wirusowego. Warto skonsultować się z lekarzem lub z personelem medycznym w celu uzyskania informacji na temat szacowanego czasu oczekiwania na wyniki konkretnego badania.

 

Autor: Marta Skrzypek-Bajon

Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela

Bibliografia

  1. H. Behrbohm, O. Kaschke, T. Nawka, A. Swift, Choroby ucha, nosa i gardła, tł. W. Gołąbek, Urban & Partner, Warszawa 2012.
  2. J. Fox, M. Marcom, B. Bonsu, Diagnosis of Streptococcal Pharyngitis by Detection of Streptococcus pyogenes in Posterior Pharyngeal versus Oral Cavity Specimens, Journal of Clinical Microbiology, 2006, dostęp online: październik 2023.
  3. G. Petruzzi, COVID‐19: Nasal and oropharyngeal swab, “Head Neck”, 2020, dostęp online: październik 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7267300/.
Oceń artykuł

O Autorze