Wzmożone pragnienie – o czym może świadczyć?

29 czerwca 2022

Zdrowy człowiek powinien odczuwać pragnienie i w ciągu dnia przyjmować około 2 l płynów. Jak się okazuje, w tej dziedzinie także może dojść do zaburzeń. Z pewnością znasz to uczucie, kiedy w upalny dzień lub po zjedzeniu ostrej potrawy bardzo chce Ci się pić. W wielu sytuacjach nadmierne pragnienie nie musi być powodem do niepokoju. Jeśli jednak to uczucie towarzyszy Ci zbyt często, warto zastanowić się, czy nie kryją się za nim poważniejsze dolegliwości. Może to być objaw cukrzycy, niewydolności nerek, a czasem także nerwicy.

Wzmożone pragnienie – kiedy staje się problemem?

Zdaniem ekspertów człowiek powinien wypijać około 2 l płynów dziennie – najlepiej, jeśli jest to niegazowana woda mineralna, która świetnie nawadnia organizm, usprawnia procesy metaboliczne i sprawia, że skóra zachowuje sprężystość i zdrowy wygląd. W czasie upałów zapotrzebowanie na płyny znacznie wzrasta i wtedy normą jest picie ponad 3 l na dobę. Prawidłowo nawodnione ciało to klucz do zdrowia i doskonałego samopoczucia – dzięki wodzie nerki funkcjonują prawidłowo, a układ trawienny pracuje na pełnych obrotach. Lepsza perystaltyka jelit sprawia, że czujesz się lekko, a problem zaparć Cię nie dotyczy.

Niegazowana woda mineralna nie zawiera kalorii. Wydaje się więc, że – w przeciwieństwie do słodzonych soków, kawy czy herbaty – można pić ją bez ograniczeń. To jednak tylko pozory, bo nadmierne picie wody (przewodnienie) szkodzi zdrowiu, podobnie jak odwodnienie. Wzmożone pragnienie staje się problemem, gdy w ciągu dnia wypijasz bardzo duże ilości płynów (nawet 5 l na dobę). Tej przypadłości, która w medycynie określana jest jako polidypsja, często towarzyszy wielomocz, czyli zwiększone wydalanie płynów. Nie warto jej bagatelizować, ponieważ może być ona objawem poważniejszych chorób.

Naturalne przyczyny wzmożonego pragnienia 

Nadmierne pragnienie nie zawsze musi być powodem do niepokoju. W wielu sytuacjach ma ono zupełnie naturalne wytłumaczenie. Nie musisz podejrzewać u siebie poważnych schorzeń, gdy:

  • odczuwasz wzmożone pragnienie po intensywnym wysiłku fizycznym – w czasie efektywnego treningu ciało traci dużo wody, ponieważ pozbywa się jej wraz z potem. To dlatego biegacze długodystansowi i rowerzyści mają zwiększone zapotrzebowanie na płyny;
  • chce Ci się pić w czasie upałów – gdy temperatura na zewnątrz przekracza 30 stopni Celsjusza, prawdopodobnie znacznie częściej sięgasz po butelkę z wodą. To prawidłowa reakcja organizmu, który dąży do uzupełnienia strat wody;
  • odczuwasz nadmierne pragnienie po zjedzeniu ostrej lub słonej potrawy – to zjawisko także nie jest powodem do niepokoju. W mocno przyprawionych potrawach znajduje się substancja zwana kapsaicyną. Oddziałuje ona na receptory bólu i stąd właśnie bierze się uczucie pieczenia w jamie ustnej, które może ugasić duża ilość wody;
  • masz gorączkę – pragnienie zwiększa się także wtedy, gdy zmagasz się z infekcją wirusową, przez którą wzrasta temperatura ciała. W takiej sytuacji picie większej ilości płynów to konieczność, aby organizm się nie odwodnił;
  • masz biegunkę – infekcje wirusowe wywołane przez rotawirusy lub adenowirusy często powodują tzw. sensacje żołądkowe. Biegunka sprawia, że organizm jest bardziej narażony na odwodnienie. W tej sytuacji nadmierne spożycie wody nie tylko Ci nie zaszkodzi, ale pomoże szybciej wrócić do równowagi i pełni sił;
  • wypiłeś zbyt dużo alkoholu – nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że alkohol ma nie tylko właściwości odurzające, ale także może prowadzić do odwodnienia. Zbyt duża ilość tej substancji sprawia, że nerki gorzej absorbują wodę i zostaje ona szybko wydalona z organizmu. Uczucie nadmiernego pragnienia po zakrapianej imprezie wynika stąd, że organizm chce uzupełnić straty. 

Jakie choroby może oznaczać wzmożone pragnienie?

Jeśli wzmożone pragnienie dopada Cię niezależnie od upału czy wysiłku fizycznego, warto poszukać jego przyczyn. Powodem takiego stanu rzeczy mogą być stany chorobowe, które wymagają interwencji lekarskiej. Jeśli cały czas chce Ci się pić, być może masz problem z cukrzycą. Aby rozcieńczyć zbyt dużą ilość cukru we krwi, potrzebna jest woda. Do innych poważniejszych przyczyn wzmożonego pragnienia należą:

  • niewydolność nerek;
  • moczówka prosta (choroba, której towarzyszy częstomocz i nadmierne wysuszenie skóry);
  • anemia;
  • ciężkie nerwice;
  • hiperkalcemia (zbyt duży poziom wapnia w organizmie);
  • niedoczynność kory nadnerczy (nieprawidłowa produkcja kluczowych hormonów, do których należy m.in. kortyzol);
  • nadczynność tarczycy;
  • przedawkowanie witaminy A lub D (najczęściej z powodu nieodpowiednio dobranych suplementów diety).

W tych przypadkach uczucie wzmożonego pragnienia minie, gdy wyleczysz chorobę pierwotną. 

Wzmożone pragnienie w ciąży – z czego ono wynika?

Wzmożone pragnienie to częsta przypadłość przyszłych mam. Kobiety spodziewające się dziecka piją więcej, ponieważ wymagają tego wzrost objętości krwi, zwiększona masa narządów oraz intensywny rozwój dziecka w macicy. Objaw ten może także świadczyć o cukrzycy ciążowej. Problem dotyka również kobiet, które przed zajściem w ciążę nie miały problemów ze zbyt wysokim poziomem glukozy we krwi. W wykryciu omawianego schorzenia pomagają obowiązkowe badania, które odbywają się około 25. tygodnia ciąży. Do diagnostyki wykorzystywany jest test OGTT, czyli próba obciążenia glukozą. Polega on na spożyciu rozpuszczonej glukozy na czczo i obserwacji, jak wygląda poziom cukru w ciągu najbliższych dwóch godzin (krew pobiera się na czczo, a następnie po upływie 1 godziny i 2 godzin od spożycia roztworu).

Wzmożone pragnienie – kiedy należy udać się do lekarza i jakie badania warto zrobić?

Warto udać się do lekarza, jeśli uczucie wzmożonego pragnienia nie ma naturalnych przyczyn. Lekarz przeprowadzi z Tobą wywiad i zleci podstawowe badania krwi i moczu. Konieczne będzie też badanie poziomu glukozy, aby sprawdzić, czy przyczyną dolegliwości nie jest cukrzyca. Odpowiednio szybka diagnoza pomoże rozpocząć leczenie i – wraz z podstawową chorobą – pozbyć się uczucia nadmiernego pragnienia.

 

Autor: Marta Drzazga

Weryfikacja merytoryczna: lek. Agnieszka Żędzian

Bibliografia

  1. A. Głyda, Równowaga. Jak ogarnąć dietę i odzyskać spokój, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2021.
  2. A. Kardaś, Książka o wodzie, Wydawnictwo MG, Warszawa 2019.
  3. K. Świątkowska i in., Jedz mądrze. Fakty i mity o zdrowym odżywianiu, Wydawnictwo Buchmann, Warszawa 2021.