Czym są i jak działają żywe kultury bakterii? | Badania Krwi
21 września 2023

Żywe kultury bakterii – czym są i jaki mają wpływ na twoje zdrowie?

Artykuł napisany przez: Redakcja Diagnostyka
Konsultacja merytoryczna: Marta Skrzypek-Bajon
żywe kultury bakterii

Żywe kultury bakterii, znane szerzej jako probiotyki, to nie tylko modne hasło z dziedziny zdrowego stylu życia, lecz także kluczowy element wpływający na twoje zdrowie i samopoczucie. Coraz więcej badań podkreśla znaczenie mikroorganizmów dla równowagi mikroflory jelitowej. Dowiedz się, czym są żywe kultury bakterii, jak działają w twoim organizmie i jakie korzyści mogą przynieść dla jego zdrowia.

Czym są żywe kultury bakterii?

Żywe kultury bakterii stanowią obszar badań i praktyk łączący naukę o drobnoustrojach z zastosowaniami w dziedzinach żywności, medycyny i ekologii. Są to zbiory żywych mikroorganizmów, które zostały celowo wyselekcjonowane i rozmnożone w kontrolowanych warunkach. Wpływają one pozytywnie na zdrowie i procesy biologiczne, są stosowane w różnych produktach, takich jak jogurty, kefiry czy kiszonki. W medycynie żywe kultury bakterii znalazły zastosowanie jako probiotyki, wspierające zdrowie jelit i układu immunologicznego.

Ciekawostką jest, że w przewodzie pokarmowym dorosłego człowieka zamieszkuje ponad 1014 komórek bakterii różnego rodzaju. To dziesięciokrotnie więcej niż liczba komórek w całym ciele. Ta symbiotyczna relacja między organizmem człowieka a obecnością bakterii w przewodzie pokarmowym opisuje się jako komensalizm, co oznacza, że obie strony czerpią korzyści z tej współpracy. Bakterie te tworzą dynamiczny ekosystem w najgłębszych warstwach błony śluzowej przewodu pokarmowego i pełnią wiele kluczowych funkcji w organizmie człowieka.

Probiotyki – ich działanie i wpływ na organizm

Bakterie probiotyczne pełnią istotną rolę w procesach zachodzących w jelitach. Wspierają prawidłową odbudowę nabłonka jelitowego oraz uczestniczą w trawieniu spożywanego pokarmu, następnie przyczyniają się do skutecznego wchłaniania składników odżywczych przez kosmki jelitowe. Poprzez proces fermentacji rozkładają pozostałości pokarmowe, w tym błonnik pokarmowy, a także mają zdolność do wytwarzania witamin takich jak B2 i K.

Ich działanie nie ogranicza się jedynie do funkcji trawiennych. Wpływają korzystnie na perystaltykę jelit, co przyczynia się do prawidłowej motoryki przewodu pokarmowego. Dodatkowo, zmniejszają ilość gazów oraz skutecznie redukują wzdęcia i ryzyko występowania biegunek.

Należy również podkreślić, że probiotyki wywierają hamujący efekt na rozwój i namnażanie się szkodliwej mikroflory patogennej. Dzięki temu przyczyniają się do utrzymania równowagi pomiędzy korzystnymi a niekorzystnymi dla zdrowia bakteriami w organizmie.

Prócz podtrzymywania równowagi mikroflory jelitowej żywe kultury bakterii wykazują inne, różnorodne działania, które korzystnie wpływają na Twój organizm:

  • wspomagają układ odpornościowy probiotyki mogą wzmacniać reakcje obronne twojego organizmu poprzez aktywację układu odpornościowego i zwiększenie produkcji przeciwciał;
  • poprawiają trawienie niektóre probiotyki wspierają procesy trawienne poprzez produkcję enzymów ułatwiających rozkład składników pokarmowych, co może pomóc w lepszym przyswajaniu składników odżywczych;
  • wpływają na lepsze samopoczucie – coraz więcej dowodów sugeruje związek między mikroflorą jelitową a zdrowiem psychicznym. Probiotyki mogą wpływać na poprawę nastroju;
  • wspierają zdrowie skóry istnieją badania sugerujące, że probiotyki mogą wpływać na zdrowie skóry poprzez regulację stanu zapalnego i wspomaganie procesów regeneracyjnych;
  • wspomagają wchłanialność składników odżywczych probiotyki mogą przyczynić się do zwiększenia wchłaniania ważnych składników odżywczych, takich jak witaminy i minerały;
  • redukują ryzyko infekcji – mogą konkurencyjnie rywalizować z patogenami o przestrzeń w jelitach, ograniczając ich rozwój i zmniejszając ryzyko choroby;
  • chronią przed reakcjami alergicznymi – wprowadzenie probiotyków w okresie prenatalnym oraz wczesnym dzieciństwie może pomóc w redukcji ryzyka wystąpienia alergii u dzieci.

Zwróć uwagę, że probiotyki wykazują różnorakie pozytywne oddziaływanie na organizm, wpływając korzystnie na równowagę jelitową, odporność, trawienie oraz ogólną kondycję zdrowotną. 

Jeśli chcesz się dowiedzieć, jakich mikroorganizmów odpowiadających za mikroflorę bakteryjną jelit brakuje w twoim organizmie, wykonaj odpowiednią diagnostykę

Żywe kultury bakterii w jogurcie

Żywe kultury bakterii odgrywają kluczową rolę w procesie produkcji jogurtu, nadając mu nie tylko wyjątkowy smak i konsystencję, ale również przynosząc liczne korzyści zdrowotne. Proces fermentacji, który zachodzi w trakcie produkcji jogurtu, polega na dodaniu specjalnych szczepów bakterii probiotycznych do mleka. Te mikroorganizmy rozkładają laktozę (cukier mleczny) na kwas mlekowy, co powoduje zakwaszenie mleka i tworzenie charakterystycznego jogurtowego smaku. Wspomagają ponadto trawienie i wchłanianie składników odżywczych, a także wpływają korzystnie na równowagę mikroflory jelitowej. Regularne spożywanie jogurtu może pomóc w utrzymaniu zdrowej flory bakteryjnej w przewodzie pokarmowym, co z kolei może wpłynąć na wzmocnienie układu immunologicznego i przeciwdziałanie niektórym problemom jelitowym. 

Żywe kultury bakterii a odchudzanie

Probiotyki zdobywają coraz większą popularność w kontekście odchudzania i zdrowego stylu życia. Badania sugerują, że niektóre szczepy bakterii mogą wpływać na procesy metaboliczne oraz regulację masy ciała. Szczególnie istotne jest ich oddziaływanie na równowagę mikroflory jelitowej, która ma kluczowe znaczenie dla zdrowia układu pokarmowego i ogólnego metabolizmu.

Probiotyki pomagają na lepszą przyswajalność składników odżywczych, kontrolę apetytu oraz procesy zapalne w organizmie. Niektóre badania wskazują na związek między kompozycją mikroflory jelitowej a skłonnością do nadwagi i otyłości. Choć żywe kultury bakterii same w sobie nie są magicznym środkiem odchudzania, mogą stanowić cenny element zdrowej diety i stylu życia, wspomagając długotrwały proces utraty wagi i utrzymania prawidłowej masy ciała. Ważne jest jednak, aby skonsultować się z dietetykiem lub lekarzem pierwszego kontaktu przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w diecie, szczególnie jeśli chodzi o suplementację probiotykami w celach odchudzania.

Żywe kultury bakterii dla niemowląt

Żywe kultury bakterii mają coraz większe znaczenie w kontekście zdrowia niemowląt. Flora bakteryjna jelit ma istotny wpływ na rozwój układu immunologicznego i trawiennego u noworodków. Wprowadzenie odpowiednich probiotyków może pomóc w utrzymaniu równowagi mikroflory jelitowej, szczególnie w sytuacjach, gdy naturalna mikroflora jest zaburzona, na przykład po antybiotykoterapii czy przy problemach trawiennych.

Preparaty probiotyczne skierowane do niemowląt zawierają zazwyczaj szczepy bakterii charakterystyczne dla zdrowego mikrobiomu jelitowego u małych dzieci. Mogą one wspierać układ odpornościowy, zredukować ryzyko infekcji, a także pomagać w trawieniu i przyswajaniu składników odżywczych. Jednak przed zastosowaniem leków u niemowląt skonsultuj się z pediatrą, ponieważ skompleksowane potrzeby i delikatny stan zdrowia noworodków wymagają specjalnej uwagi i ostrożności w doborze suplementów.

Żywe kultury bakterii w ciąży

Rola zdrowej flory bakteryjnej staje się coraz bardziej istotna także w kontekście ciąży. Probiotyki mogą mieć korzystny wpływ na zdrowie przyszłej mamy i jej dziecka. W trakcie ciąży zmienia się skład mikroflory jelitowej i pochwy pod wpływem zmian hormonalnych, co może wpłynąć na zdrowie matki oraz na rozwijający się układ immunologiczny i metaboliczny dziecka. Badania sugerują, że suplementacja odpowiednimi probiotykami może pomóc w utrzymaniu równowagi mikroflory jelitowej, wspierając układ odpornościowy i zmniejszając ryzyko wystąpienia pewnych problemów zdrowotnych w trakcie ciąży, takich jak zaparcia czy infekcje dróg moczowych. Wpływ probiotyków na zdrowie układu trawiennego matki może ponadto przekładać się na lepsze przyswajanie składników odżywczych przez płód. Jednak przed zastosowaniem probiotyków \zaleca się skonsultowanie tego z lekarzem prowadzącym ciążę, aby zapewnić bezpieczeństwo oraz dopasowanie do indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia przyszłej mamy.

Autor: Marta Skrzypek-Bajon

Bibliografia

  1. S. Górska, A. Jarząb, A. Galman, Bakterie probiotyczne w przewodzie pokarmowym człowieka jako czynnik stymulujący układ odpornościowy, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 2009, nr 63, s. 653–667.
  2. O. Krakowiak, R. Nowak, Mikroflora przewodu pokarmowego człowieka – znaczenie, rozwój, modyfikacje, „Postępy Fitoterapii” 2015, nr 3, s. 193200.
  3. M.C. Nachtigal, R.E. Patterson, Dietary supplements and weight control in a middle-age population, „The Journal of Alternative and Complementary Medicine” 2005, nr 11(5), s. 909–915.
  4. W. Marlicz, L. Ostrowska, I. Łoniewski, Flora bakteryjna i jej potencjalny związek z otyłością, „Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii” 2013, nr 9, s. 20–28.
Oceń artykuł

O Autorze