9 września 2022

Uderzenia gorąca – co mogą oznaczać?

Powtarzające się uderzenia gorąca nie zawsze są oznaką stresu lub menopauzy. Niekiedy powstają na skutek działania leków lub są objawem choroby. Nagła fala ciepła odczuwalna jest w rejonie głowy, szyi i klatki piersiowej. Czasami towarzyszą jej silne poty. Sprawdź możliwe przyczyny uderzenia gorąca. Gdzie szukać pomocy?

Uderzenia gorąca przy nadwadze i otyłości

Uderzenia gorąca często towarzyszą osobom otyłym lub borykającym się z nadwagą. Etiologia problemu nie jest do końca jasna, chociaż może on wynikać z podwyższonego poziomu estrogenów, któremu sprzyja nadmiar tkanki tłuszczowej. Objaw nasila się u osób prowadzących siedzący tryb życia i stosujących ubogoresztkowe, monoskładnikowe diety. Podstawą diagnostyki powinny być badania hormonalne, uwzględniające hormony tarczycy. 

Uderzenia gorąca a menopauza

Uderzenia gorąca w okresie menopauzy pojawiają się na skutek zmniejszenia produkcji estrogenów. Przyczynia się to do rozszerzania naczyń krwionośnych i zaburzeń termoregulacji organizmu. Uderzeniom gorąca często towarzyszy nadmierna potliwość i przyspieszenie bicia serca. Objawy mogą utrzymywać się zarówno w dzień, jak i w nocy, zaburzać rytm snu. Na nasilenie dolegliwości wpływ mają niektóre nawyki, jak: palenie papierosów, picie dużych ilości kawy, herbaty, częste sięganie po alkohol, gorące kąpiele. Nasilające się objawy menopauzy, które utrudniają normalne funkcjonowanie i wpływają na samopoczucie kobiety, warto skonsultować z lekarzem. U niektórych pacjentek może dojść do dużego spadku estrogenów, co jest podstawą do włączenia zastępczej terapii hormonalnej. Warto również wykonać kontrolne badania hormonów tarczycy.

Uderzenia gorąca w chorobach serca

Uderzenia gorąca, nadmierne pocenie się, kołatanie serca, zaczerwienienie skóry twarzy, szyi i dekoltu mogą wskazywać na problemy z układem krwionośnym. Objawy są charakterystyczne dla nadciśnienia tętniczego. Choroba jest tzw. cichym zabójcą, gdyż dolegliwości odczuwalne są dopiero w jej zaawansowanym stadium. Nadciśnienie tętnicze błędnie przypisywane jest tylko osobom starszym i mającym nadwagę. Tymczasem choroba może rozwinąć się nawet u osób szczupłych i bardzo młodych, w tym u dzieci. Warto wiedzieć, że nadciśnienie tętnicze niekiedy jest objawem innej choroby i powstaje jako jej powikłanie, np. w schorzeniach tarczycy, w cukrzycy. Na uderzenia gorąca cierpią również osoby mające problemy z sercem. Objaw szczególnie nasila się u pacjentów mających podwyższony poziom cholesterolu, palących papierosy i nadużywających alkoholu. Kluczowe w diagnostyce jest więc badanie ciśnienia. Jeśli wynik przekracza lub jest równy 140/90 mmHg, mówimy o nadciśnieniu. Diagnostykę warto poszerzyć również o EKG i badania krwi z oznaczeniem stężenia glukozy, cholesterolu, potasu, sodu.

Uderzenia gorąca w chorobach tarczycy

Uderzenia gorąca bardzo często występują w przebiegu choroby tarczycy. To objaw charakterystyczny dla nadczynności, której towarzyszą również: bezsenność, kołatanie serca, spadek wagi, drżenie rąk, nadmierna potliwość dłoni i stóp, wypadanie włosów, ziemistość i przesuszenie skóry, nieregularne miesiączkowanie. Objawy te powstają na skutek zaburzenia pracy narządu i nieprawidłowego poziomu hormonów, które wpływają na wszystkie układy organizmu.

Z chorobami tarczycy może mierzyć się nawet połowa Polaków. Co istotne, większość z nich nie wie o tym, że jest chora, gdyż gruczoł przez długi czas nie daje nasilonych objawów. Dolegliwości wynikające z zaburzenia pracy tarczycy często nie są charakterystyczne, a objaw przewlekłego zmęczenia pacjenci przypisują np. przepracowaniu. Diagnostyka chorób tarczycy jest prosta i polega na badaniu krwi pacjenta z oznaczeniem parametrów TSH, Ft3 i Ft4. Badanie powinno być wykonywane przynajmniej raz w roku zarówno przez dzieci, jak i przez osoby dorosłe. 

Uderzenia gorąca jako skutek uboczny działania leków

Uderzenia gorąca i potliwość mogą pojawić się jako działania niepożądane podczas przyjmowania niektórych leków. Przyczyn wystąpienia reakcji jest kilka, m.in.: alergia na którąś z substancji, przyjęcie zbyt dużej dawki leku lub połączenie leku z innymi preparatami, np. z ziołami lub z suplementami. Uderzenia gorąca najczęściej występują po przyjęciu antybiotyków, leków sterydowych, hormonalnych, przeciwdepresyjnych i doustnych środków antykoncepcyjnych. Epizodyczna reakcja nie jest niebezpieczna. Jednak nasilający się lub trwający przez kilka dni objaw warto skonsultować z lekarzem. Jeśli skutek uboczny terapii wpływa na samopoczucie pacjenta, specjalista może rozważyć zmianę leku. 

Pozostałe przyczyny uderzeń gorąca

Uderzenia gorąca bardzo często występują w przebiegu ciąży. Ma to związek z zachodzącymi w organizmie kobiety zmianami hormonalnymi. Na skutek przyspieszonego metabolizmu wzrasta ciśnienie, co sprzyja nadmiernemu poceniu się i nieprzyjemnej fali ciepła. Jeśli objaw nasila się lub występuje codziennie, warto zasięgnąć konsultacji lekarza, gdyż dolegliwości mogą wskazywać na zaburzenia hormonalne lub choroby tarczycy. Przewlekłe uderzenia gorąca sugerują też nerwicę. Dolegliwość ta wraz z kołataniem serca i uciskiem w klatce piersiowej należy do podstawowych objawów choroby. Nagłe uderzenia gorąca wraz z uczuciem silnego zdenerwowania często towarzyszą osobom cierpiącym z powodu fobii. Objawy uaktywniają się w momencie ataku lęku lub paniki. Jeśli istnieje podejrzenie nerwicy, należy skonsultować się z psychiatrą lub z psychoterapeutą. 

 

Autor: Emilia Kruszewska

Bibliografia

  1. T. Budlewski, E. Franek, Diagnostyka obrazowa chorób tarczycy, „Choroby Serca i Naczyń” 2009, t. 6, nr 1, s. 34–41.