Użądlenie szerszenia – jak je rozpoznać? Co robić, kiedy do niego dojdzie?

1 lipca 2022

Przez wiele lat wokół użądlenia szerszenia narosło dużo mitów. Do tej pory wiele osób obawia się, że użądlenie szerszenia jest groźne. Warto więc u progu lata uporządkować sobie wiadomości na ten temat. Jak wygląda użądlenie szerszenia i jakie objawy mogą pojawić się krótko po nim? Czy naprawdę należy obawiać się szerszeni? Między innymi na te pytania znajdziesz odpowiedź w naszym artykule.

Jak wygląda użądlenie szerszenia?

Coraz cieplejsze dni to również wzrost liczby owadów. Gdy pogoda zachęca Cię do spędzania czasu na świeżym powietrzu, zwiększa się również prawdopodobieństwo spotkania szerszeni. Mimo że występują one przeważnie w miejscach zasiedlonych przez człowieka, to rzadko żądlą ludzi. Zdarza się jednak, że szerszeń poczuje zagrożenie dla siebie lub swojego gniazda i wtedy może zdecydować się na atak. Dlatego jeśli tylko zauważysz gniazdo szerszeni, niezwłocznie zgłoś to odpowiednim służbom. Do tego czasu nie zbliżaj się do tego miejsca, aby uniknąć użądlenia.

Mimo że szerszenie nie atakują często, ich użądlenie jest bardzo bolesne. Duże żądło i największa ilość jadu wśród rodziny owadów osowatych sprawiają, że atak szerszenia jest wyjątkowo nieprzyjemny. Miejsce użądlenia staje się wrażliwe i obrzęknięte. Na skórze szybko pojawia się zaczerwienienie, które może utrzymywać się nawet do kilku dni. Jeśli szerszeń pozostawi wbite żądło, usuń je niezwłocznie. Następnie przyłóż do bolącego miejsca zimny okład. Pozwoli on uśmierzyć ból po użądleniu szerszenia i zmniejszyć opuchliznę.

Użądlenie szerszenia – objawy

Krótko po użądleniu szerszenia występuje silny ból, zaczerwienienie i opuchlizna w miejscu wstrzyknięcia jadu. Jednak to nie jedyne objawy, które mogą pojawić się po nieprzyjemnym spotkaniu z szerszeniem. Kilka godzin później możesz odczuwać ból głowy, a także mieć podwyższoną temperaturę. Zdarza się również, że po użądleniu szerszenia wystąpią u Ciebie objawy podobne do grypy, a więc osłabienie, bóle mięśni i dreszcze. Najczęściej jednak gorsze samopoczucie mija następnego dnia. Jeśli objawy po użądleniu nasilają się lub trwają dłużej niż 24 godziny, niezwłocznie zgłoś się do lekarza.

Czy użądlenie szerszenia jest groźne?

Wśród owadów, które naturalnie występują na terenie Polski, szerszeń jest wyjątkowo dużym osobnikiem. Z tego powodu budzi strach u wielu osób. Szerszenie mają duże żądła i potrafią wstrzyknąć więcej jadu niż inne podobne owady. Spotkanie z nimi nie należy więc do przyjemnych sytuacji, ale nie oznacza to, że należy się ich bać. Nerwowe zachowanie może dodatkowo je rozdrażnić i skłonić do ataku. Z kolei spokojne oddalenie się z ich terenu sprawi, że w większości przypadków szerszeń nie będzie stwarzał zagrożenia.

Jedyną zasadną obawą jest ilość jadu, którą dysponuje szerszeń. Szacuje się, że może on uwolnić go aż 260 mcg podczas jednego użądlenia. Jest to dwa razy więcej niż podczas użądlenia pszczoły. Dla osób zdrowych atak pojedynczego szerszenia nie stanowi zagrożenia. Inaczej jest w przypadku alergików. U osób z uczuleniem na jad szerszenia może wystąpić szereg objawów, takich jak:

  • duszności,
  • wymioty,
  • zawroty głowy,
  • ból w klatce piersiowej, 
  • osłabienie,
  • wstrząs anafilaktyczny.

Osoby uczulone na jad owadów błonkoskrzydłych po użądleniu szerszenia mogą doświadczyć wstrząsu anafilaktycznego. Może on objawiać się m.in. jako uczucie duszności, kołatanie serca, zimne poty lub zawroty głowy. Jeśli wiesz, że masz uczulenie na jad szerszenia, zadbaj o to, by mieć przy sobie adrenalinę. W przypadku użądlenia szerszenia i wystąpieniu objawów wstrząsu, bądź wystąpienia wstrząsu w przeszłości, należy ją niezwłocznie podać domięśniowo, aby uniknąć poważnych powikłań. W przypadku występowania nasilonych objawów od razu zgłoś się do lekarza. Reakcje alergiczne mogą być gwałtowne, dlatego im wcześniej zauważysz niepokojące objawy i zgłosisz się do placówki medycznej, tym masz większą szansę na uniknięcie powikłań.

Użądlenie szerszenia – jak go uniknąć?

Człowiek nie jest naturalnym celem dla szerszenia, dlatego też owady te nie atakują ludzi bez powodu. Żądlą, gdy czują zagrożenie, dlatego należy unikać sytuacji, które mogą je rozdrażnić. Jeśli spotkasz szerszenia podczas spaceru, nie wykonuj nerwowych ruchów, ani nie krzycz. Po prostu spokojnie oddal się do bezpiecznego miejsca. Jeśli zauważysz większe skupisko tych owadów, może to oznaczać, że w pobliżu jest gniazdo. W takiej sytuacji również zachowaj dystans, aby szerszenie nie odebrały Twojej obecności jako zagrożenia.

W ciepłe dni szerszeń może wlecieć do Twojego mieszkania. Co zrobić z szerszeniem w domu? Otwórz okna w pomieszczeniu, w którym znajduje się owad i zamknij drzwi, aby nie mógł przedostać się do innej części mieszkania. Jeśli pojawił się w Twoim domu wieczorem, zgaś światło i poczekaj aż wyleci do ulicznego oświetlenia. Szerszeń, podobnie jak wiele owadów, leci w kierunku światła, więc w ten sposób ułatwisz mu powrót.

Użądlenie szerszenia – co robić?

Nawet jeśli zdarzy się tak, że użądli Cię szerszeń, nie panikuj. Przemyj dokładnie ranę wodą z mydłem i ściągnij biżuterię. Obserwuj miejsce użądlenia oraz ogólne samopoczucie. W ciągu doby mogą wystąpić ból, obrzęk oraz zaczerwienienie, które znikają po kilku dniach. Jest to naturalna reakcja organizmu na kontakt z jadem szerszenia. Do niepokojących objawów należą rozległe obrzęki, duszności, omdlenie oraz wymioty. Mogą one wskazywać na reakcję alergiczną. Jeśli u Ciebie lub u innej osoby wystąpią niepokojące objawy po użądleniu szerszenia, niezwłocznie skonsultuj je z lekarzem.

Szerszenie budzą postrach, ale z reguły nie są groźne dla ludzi. Jeśli zachowasz ostrożność i będziesz unikać bezpośredniego spotkania z tym owadem, skutecznie ograniczysz ryzyko ataku. Osoby uczulone na jad szerszenia mogą mieć silną reakcję alergiczną zaraz po użądleniu. Wstrząs anafilaktyczny jest niebezpieczny dla zdrowia lub życia, dlatego tak ważne jest, by od razu zgłosić się do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy. Pojedyncze szerszenie są nieszkodliwe dla większości społeczeństwa, choć samo użądlenie jest bardzo bolesne. Jeśli zachowasz spokój, a w razie potrzeby powiadomisz odpowiednie służby, szerszeń nie będzie stwarzał dla Ciebie dużego zagrożenia.

 

Autor: Anna Stachurska

Weryfikacja merytoryczna: lek. Wiktor Trela

Bibliografia:

 

  1. http://www.vespidarium.cba.pl [19.05.2022]
  2. https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/uzadlenia-ukaszenia-i-uklucia-owadow [19.05.2022]
  3. https://pulsmedycyny.pl/smiertelne-ofiary-jadu-szerszeni-891096 [19.05.2022]